پایگاه خبری کازرون نیوز | kazeroonnema.ir

کد خبر: ۱۵۶۰۲
تاریخ انتشار: ۱۶ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۷:۵۷
شهرستان کازرون که در سال 1325 خورشیدی به نقشه ی جغرافیایی استان و کشور افزوده شد. طی این سال ها دگردیسی هایی، چه از دید جمعیتی، و چه از نگاه تقسیمات سیاسی – اداری به خود دیده است؛ که شاید مهم ترین آنها را بتوان جدا شدن بخش نورآباد ممسنی و تبدیل آن به شهرستان در سال 1342 خورشیدی و جدا شدن روستاهای دشت ارژن و بن رود و دیگر روستاهای واقع در این منظومه به بخش ارژن شیراز در سال 1368 نام برد.

شهرستان کازرون که در سال 1325 خورشیدی به نقشه­ی­ جغرافیایی استان و کشور افزوده شد. طی این سال­ها دگردیسی­هایی، چه از دید جمعیتی، و چه از نگاه تقسیمات سیاسی­ – اداری  به خود دیده است؛ که شاید مهم­ترین آنها را بتوان جدا شدن بخش نورآباد ممسنی و تبدیل آن به شهرستان در سال 1342 خورشیدی و جدا شدن روستاهای دشت ارژن و بن­رود و دیگر روستاهای واقع در این منظومه به بخش ارژن شیراز در سال 1368 نام برد.

این شهرستان که یکی از کانون­های کشاورزی استان فارس به شماره می­آید، با پروای به توان­ها و گنجایش­های درونی از دیدگاه برنامه­ریزان چندان توسعه­ی ­چشمگیری نداشته است، و شاید بتوان یکی از دلایل این مسئله را نبود شناخت درست از پسکرانه­های روستایی شهرستان در رابطه مسائل اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست­محیطی آنها، و هم­چنین نبود شناخت درست از رابطه­ی روستا - شهر، عنوان کرد؛ چراکه در زمان کنونی، زیست شهر، وابسته به پسکرانه­های روستایی و زیست روستا، وابسته به ارائه خدمات شهری می­باشد؛ و این­دو در یک شبکه یا خوشه­ی منطقه­ای به گفته­ی مایک داگلاس (جریان افراد، کالا، پول و سرمایه، داده­ها و نوآوري و هم چنین الگوهاي تنوع­پذیري(سعیدی،1390: 86)) الگوی شبکه منطقه­ای را به وجود می­آورند.

افزون بر آن، نبود دید راهبردی متولیان برنامه­ریزی و عزل و نصب­های بدون ضابطه در پست­های کلیدی شهرستان را می توان از دیگر علل توسعه­ی کند شهرستان نام برد. بایستی گفت که، لازمه هر گونه برنامه­ربزی در هر سکونتگاهی، شاید نخست شناخت همه­جانبه از جمعیت ساکن و شاخص­های آن و سپس سطح­بندی این جمعیت در یک الگوی فضایی و سلسله­مراتبی از سطح روستا تا سطح کشور می­باشد. بنابراین، در این نوشتار، نخست به شناخت تعداد جمعیت ساکن در سطح شهرستان کازرون پرداخته شده و سپس یک نوع سطح­بندی فضایی­مکانی سکونتگاهی در سطح شهرستان انجام شده است.

همانگونه که در جدول زیر مشاهده می­شود، شهر کازرون به جمعیت 89.685 تن بر پایه­ی سرشماری 1390 ، شهر نخست ناحیه­ی کازرون شناخته می شود و سپس، شهر قائمیه با 25.355  تن در رتبه­ی دوم جمعیتی، شهر خشت با جمعیت 9.108 تن رتبه­ی سوم و شهر کنارتخته با 5.478 تن در رتبه­ی چهارم جمعیتی و سپس شهربالاده (4.243)، مهرنجان (3.550)، ملای­انبار (3.482)، سرمشهد (2.878)، مشتان (2844)، بلیان(2.794)، نودان (2.574)، قلعه­ی سید(2.425)، بورکی بالا (2.268) و سیف­آباد با (2.036) تن در رده­های جمعیتی بعدی قرار دارند.

 

ردیف

 

نام سکونتگاه

 

تعداد

 

درصد

 

نوع سکونتگاه

دامنه­ی نوسان(تن)

مقیاس سیاسی سکونتگاه

1

کازرون

1

35.21

شهر میانی

50-100 هزار

شهری

2

قائمیه

1

9.95

شهر کوچک

25-50 هزار

شهری

3

خشت - کنارتخته

2

5.72

روستاشهر- بزرگ

5-10 هزار

شهری

4

بالاده - مهرنجان - ملای­انبار – سرمشهد- مشتان- بلیان – نودان – قلعه­ی سید – بورکی بالا – سیف­آباد

10

11.42

روستاشهر- کوچک

2-5 هزار

شهری - روستایی

5

دوسیران - رشن­آباد – دریس - حکیم­باشی بالا – کلانی – جره – سمغان – ابوعلی - خیرات­آباد برکتک – ناصرآباد - جدول­ترکی - عرب گاومیشی – دیکانک – چکک - خیرآباد کرونی - تل­کوشک - حاجی­آباد غوری - تره­دان – خسروآباد - ملای­اره – موردک - زرین­آباد دره­شوری – سیدحسین – کمارج - دادین بالا

 

25

 

11.69

 

 

روستای بزرگ

 

1-2 هزار

 

روستایی

6

جام­بزرگی – ابوالحیات – شهبازخانی - باغ­دشت – بناف – کاسکان - ده­پاگاه – انارستان – بیدزرد - نرگس­زار فامور – دهنوبوشکان – هلک – عسکرآباد - قلات نیلو – عمویی - بیخک جروق - احمدآباد پل­آبگینه - مهبودی پایین – دهنوغوری - تل ابیض - باغستان کنده­ای - اسلام­آباد – سیریزجان – قصرعلی – میدانک - بهرام­آباد – زوالی – ایلان - گنجه­ای – حسن­آباد ابوالحسنی - پاپون پایین – پیرسبز - تل گاو-  گرگدان - حاجی­آباد موزی

 

 

35

 

 

9.30

 

 

روستای متوسط

 

 

500-1000

 

 

 

روستایی

7

بیکوه - تل­میلک – نصیرآباد - امام­زاده پیرابوالحسن – گیخ - پاپون بالا – دوان - تل سامان – ناصرآباد - بی­بی مهلت - بوشگان دیلمی -  عبدوئی - علی­آباد - مظفر­آباد - الیاس­آباد - احمدآباد دریس – جعفرجن – بورنجان - دهنو انقلاب - بنه سیدمحمدرضا - دشت­برم – قندیل - بنه میرزاعلی­اکبر - خرم­زار – جدس – گاوکشک - پوزه­­بادی – مشایخ – شیخی - پل­آبگینه – دهنوچمران - حاجی­آباد- بازرنگان – چیتی - حسن­آباد – جهادآباد - تل­شوره - علی­آباددتو – جوالیقان – گاوکشک – خدآباد - خواجه­جمالی – صدرآباد - حسن­آباد پایین - گچ­خران – گرگنا - تنگ­چوگان وسطی – شهیدباهنر - تل­انجیر – امرآباد - تنگ­چوگان کشکولی – درونک - محل­الدین – شهرنجان – بکک – طالقانی - بورکی بالا – ایازآباد – کمانکشی - حکیم­باشی حسین­آباد - رستم­آباد - اسلام­آباد جره – کشاورزی - تل­کوهک - زرین­کوبه – کنارخشک – دهله - نرگس­آباد - تنگ­چوگان بالا - کوشک باقری - تنگ­چوگان پایین - تنگ گاو - امام­زاده علی - بیدکان

 

 

 

 

76

 

 

 

 

9.59

 

 

 

 

روستای کوچک

 

 

 

 

200-500

 

 

 

 

روستایی

8

دیگر سکونتگاهای روستایی

115

16.71

روستای بسیار کوچک

1-200

روستایی

جدول الگوي سطح­بندي جغرافیایی سکونتگاه­هاي ناحیه­ی کازرون

افزون­ بر آن، از دیدگاه سازمان فضایی، شهر کازرون با 35.21 درصد جمعیت در رتبه­ی نخست، قائمیه با 9.95 درصد دوم، روستاشهرهای بزرگ خشت و کنارتخته با 5.72 درصد رتبه­ی سوم، پس­از آن مجموعه روستاشهرهای کوچک بالاده، مهرنجان، ملای­انبار، سرمشهد، مشتان، بلیان، نودان، قلعه­ی سید، بورکی بالا، سیف­آباد در رتبه­ی چهارم با 11.42 درصد و پس از آن مجموعه روستاهای بزرگ با 11.69 درصد، مجموعه روستاهای متوسط با 9.30 درصد، مجموعه روستاهای کوچک با 9.59 درصد و روستاهای بسیار کوچک با 16.71 درصد جمعیت قرار دارند. همچنین بایستی یادآوری کرد تقسیمات سیاسی بر پایه­ی شهرستان، بخش، دهستان بایسته و برای امور سیاسی است؛ ولی گاها مشاهده شده که نقش دهستان­ها در این تقسیمات نایده گرفته شده و مردم جهت نیازهای خود به مراکز بخش و شهرستان مراجعه می­کنند که عدم تامین این نیازها به وسیله مراکز دهستان، سبب این­گونه روابط شده است.

 در پایان یادآوری می­گردد با پروای به این نوشتار، دو پیشنهاد راهبردی پایه بایسته است و امیدوارم مورد توجه مسئولین شهرستان قرار گیرد:

1- تقویت نقش اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست­محیطی دهستان­ها، چراکه این مراکز به سبب نقش واسطه­ای که میان بخش و شهرستان دارند، می­تواند سبب توزیع بهینه­ی این خدمات را داشته باشند و پیشگام جریانات دوسویه­ی مطلوب روستا و شهر گردند.

2- تسریع خدمات­رسانی همه­جانبه به سکونتگا­ه­های روستایی بسیار کوچک (جمعیت 200-1 تن) شهرستان در چارچوب طرح منظومه­های روستایی، چراکه ارزش این روستاها زمانی معین می­گردد که 16.71 درصد جمعیت کل شهرستان را به خود اختصاص داده است. در غیر این صورت، با پروای به روند خشکسالی­های کنونی، بایستی شاهد مهاجرفرستی این روستاها به مراکز بزرگتر و دارای خدمات بهتر شهرستان باشیم؛ و پیامد آن، خالی شدن روستاها از سکنه و بهم خوردن تعادل میان آب، خاک و به طور کلی منابع سرزمینی و جمعیت ساکن باشیم.

 

پی­نوشت:

1- مرکز آمار ایران، سرشماري عمومی نفوس و مسکن سال 1390

2- تجزیه­وتحلیل نگارنده.

 

*دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه­ریزی روستایی، دانشگاه تربیت­مدرس تهران

نویسنده: علی پورقیومی*
مطالب مرتبط :
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
مخاطبین محترم؛
۱) کازرون نما، معتقد به آزادی بیان و لزوم نظارت مردم بر عملکرد مسئولان است؛ لذا انتشار حداکثری نظرات کاربران روش ماست. پیشاپیش از تحمل مسئولان امر تشکر می کنیم.
۲) طبیعی است، نظراتي كه در نگارش آنها، موازین قانونی، شرعی و اخلاقی رعایت نشده باشد، یا به اختلاف افكني‌هاي‌ قومي پرداخته شده باشد منتشر نخواهد شد. خواهشمندیم در هنگام نام بردن از اشخاص به موازین حقوقی و شرعی آن توجه داشته باشید.
۳) چنانچه با نظری برخورد کردید که در انتشار آن دقت کافی به عمل نیامده، ما را مطلع کنید.
۴) در صورت وارد کردن ایمیل خود، وضعیت انتشار نظر به اطلاع شما خواهد رسید.
۵) اگر قصد پاسخ گویی به نظر کاربری را دارید در بالای کادر مخصوص همان نظر، بر روی کلمه پاسخ کلیک کنید.
مشاركت
آب و هوا و اوقات شرعی کازرون
آب و هوای   
آخرين بروز رساني:-/۰۶/۰۲
وضعيت:
سرعت باد:
رطوبت:%
°
كمينه: °   بیشینه: °
فردا
وضعيت:
كمينه:°
بیشینه:°
کازرون
۱۴۰۰/۰۹/۱۶
اذان صبح
۰۵:۲۰:۲۰
طلوع افتاب
۰۶:۴۴:۵۷
اذان ظهر
۱۱:۵۵:۱۶
غروب آفتاب
۱۷:۰۴:۱۵
اذان مغرب
۱۷:۲۱:۴۸