مستند تصویری - تشریحی

بزرگترین کتیبه خط پهلوی دنیا در حال محو شدن

کتیبه باستانی کردیر که در مجاورت روستای سرمشهد در 80 کیلومتری کازرون و در ارتفاع 30 متری از سطح زمین قرار دارد در دوران ساسانیان و از زبان کردیر، یکی از برجسته ترین موبدان این دوره تاریخی و در زمان پادشاهی بهرام دوم نوشته شده است.

کد خبر: ۷۵۷۲

تاریخ: ۱۳ شهريور ۱۳۹۰ - ۲۲:۲۴

بزرگترین کتیبه خط پهلوی دنیا به دلیل عدم حفاظت اصولی و فقدان هرگونه مرمت در حال محو شدن و از بین رفتن است.

به گزارش خبرنگار مهر، کتیبه باستانی کردیر که در مجاورت روستای سرمشهد در 80 کیلومتری کازرون و در ارتفاع 30 متری از سطح زمین قرار دارد در دوران ساسانیان و از زبان کردیر، یکی از برجسته ترین موبدان این دوره تاریخی و در زمان پادشاهی بهرام دوم نوشته شده است.

باتوجه به اینکه این اثر از سال 1318 و در ردیف 336 فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده اما پس از گذشت نزدیک به 80سال از زمان ثبت آن، هنوز هیچگونه اقدام حفاظتی که بتواند ضامن بقای این خطوط باستانی و حفظ این کتیبه 11متر مربعی باشد، صورت نگرفته است.

کتیبه کردیر در سطح مسطحی در بالای نقش برجسته بهرام دوم دیده میشود

عضو شورای مرکزی انجمن هم اندیشان جوان شهرستان کازرون در این رابطه گفت:عمده ترین آسیبهایی که تا به حال به کتیبه کردیر وارد آمده دارای دو عامل اصلی انسانی و فرسایشهای طبیعی است.

محسن عباسپور افزود: کتیبه کردیر به واسطه واقع شدن در موقعیت خاص کوهی که بر آن حجاری شده در معرض مستقیم عوامل فرسایشی از جمله بارش باران، تابش شدید نور خورشید و عوامل دیگری از این دست است که علاوه بر این موارد عدم محصور بودن این نقش باعث دسترسی راحت هر بازدید کننده ای به آن شده به همین واسطه در برخی از قسمتهای این کتیبه، یادگاریهایی ثبت شده و به این اثر تاریخی صدماتی جدی وارد آورده است.

نمایی از سطرهای کتیبه

وی اظهار داشت: شدت فرسایشهای جوی در این اثر باستانی تا بدان حد است که علاوه بر ایجاد ترکهایی در کتیبه، جدا شدن بخشهایی از آن و محو شدن برخی از کلمات که به صورت عمده از سالیان گذشته برجای مانده اند هم اکنون ورقه شدن برخی از قسمتهای نقش و احتمال گسترش آنها به سایر قسمتها و عدم مقابله با عواملی که در نهایت منجر به محو شدن سطرهای این کتیبه می شوند نیز از جمله آسیبهایی اساسی است که این اثر منحصر به فرد باستانی را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.

عضو شورای مرکزی انجمن هم اندیشان جوان شهرستان کازرون ادامه داد: در حالیکه به دلیل پراکندگی گسترده آثار تاریخی در شهرستان کازرون و ناکافی بودن تعداد نیروهای حفاظتی سازمان میراث فرهنگی برای کنترل این آثار، سرکشی به این کتیبه تاریخی به صورت موردی صورت می پذیرد و از وضعیت فعلی نقش به وضوح می توان متوجه شد این حفاظتها به هیچ وجه در حد و اندازه حفاظت از بزرگترین کتیبه خط پهلوی دنیا نیستند.

برخی یادگاری نویسیها و عوامل فرسایشی کتیبه را تهدید می کنند

عباسپور تاکید کرد: در این راستا اگر حفاظتهای برخی از اهالی روستا و همان تعداد انگشت شمار نیروهای حفاظتی نیز نبود، دامنه صدمات وارد شده به نقش بیشتر از اینها بود.

وی گفت: بدون شک نیاز اساسی این کتیبه باستانی به مرمت و احتمال محو شدن آن در آینده ای نه چندان دور، زنگ خطری جدی را برای سلامت آن به صدا درآورده و اگر اقدامات ریشه ای و علمی از سوی سازمان میراث فرهنگی برای حفاظت از آن صورت نگیرد نمی توان آینده خوبی را برای بزرگترین کتیبه خط پهلوی دنیا متصور شد.

وجود ترکها، ورقه شدن برخی قسمتها و تداوم محو شدن برخی سطرها، از عوامل تهدید کننده کتیبه

عضو شورای مرکزی انجمن هم اندیشان جوان شهرستان کازرون تصریح کرد: این کتیبه دارای 58 سطر بوده و در دو بخش که یکی از این بخشها شامل فهرستی است علاوه بر اطلاعاتی که در خصوص کردیر می دهد، نام برخی از مناطق ایران را در دوران ساسانیان در خود جای داده که به لحاظ معرفی برخی حدود مرزی و جغرافیایی در این دوره از تاریخ ایران باستان نیز حائز اهمیت است.

کتیبه کردیر در مجاورت شهر باستانی که امروزه آن را "سرمشهد" می نامیم و در بالای یکی از نقش برجسته های نفیس دوران ساسانیان که مربوط به صحنه ی شکار بهرام دوم است، قرار دارد.