در جست و جوي دانشگاه اسلامي

محمد حسين مرحمتي‌زاده

کد خبر: ۶۵۷

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۳۸۷ - ۱۸:۱۴

دانشگاه اسلامي يكي از اجزاي مهم جامعه‌ي اسلامي و حكومت اسلامي و يكي از دغدغه‌هاي مهم امام از همان روزهاي اول انقلاب و از مهم‌ترين خواسته‌هاي رهبر معظم انقلاب است كه آن را قبل از جنبش نرم‌افزاري و كرسي‌هاي نظريه‌پردازي مطرح نمودند و شايد كمرنگ بودن توجه دانشگاهيان به خواسته‌ي دانشگاه اسلامي ايشان را برآن داشت كه اجزاي ديگري از آن را بيان نمايند.

دانشگاه اسلامي همانند جامعه و حكومت اسلامي جايي است براي تحقق «كلمه ا...». همه‌ي مصاديق شيطاني در آن رنگ باخته باشند و عبوديت و بندگي خداوند متعال سرلوحه‌ي كار مسؤولان و اجزاي دانشگاه قرار گيرد. پرداختن به معنويت و تهذيت نفوس در دانشگاه اسلامي قبل از آموزش و پژوهش مطرح است. آن‌چنان كه در تعاليم آسماني ما نيز تزكيه بر تعليم ارجحيت دارد. هدف همه‌ي پيامبران الهي دعوت به سوي حق و توجه به سوي رب بوده است و دانشگاهي كه در اجزاي آن معنويت رسوخ نكند و يا به تظاهر اكتفا شود، اعتبار دانشگاه اسلامي را ندارد. به عبارت ديگر هر چند پرداختن به برنامه‌هاي مذهبي يكي از ضروريت‌هاي دانشگاه محسوب مي‌شود، اما بيشتر از آن بايد فكر ديني در دانشگاه ترويج يابد. دانش‌ آموخته‌ي دانشگاه اسلامي همزمان با آموختن يك تخصص، بايد راه و رسم بندگي را بياموزد و بكارگيرد تا وقتي اين دانش آموختگان در كنار هم مديريت جامعه‌ي اسلامي را به دست مي‌گيرند، همان‌طور كه تخصص خود را با كارآيي بالا در جامعه به كار مي‌گيرند، راه و رسم بندگي را در جامعه منتشر كنند و در جايگاه خود نمونه‌ي كاملي از مديريت اسلامي و احترام به مردم و الگوي اخلاق اسلامي باشند ضعف مديريت در جامعه‌ي امروز، يكي از علت‌هاي كند بودن پيشرفت محسوب مي‌شود. ضعف كاركرد دانشگاه در تربيت نيروي واقعاً متخصص و داراي وجدان كاري بالا كه هدفش ايجاد جامعه‌اي براي حرکت به سوي «ا...» است، در اين ضعف مديريت تأثير مستقيم دارد و دانشگاه اسلامي جايگاهي براي تربيت چنين نيروي متخصصي است كه پيشرفت و تعالي مادي و معنوي جامعه را به دنبال دارد.

بعد از معنويت و فرهنگ، آموزش و پژوهش اجزاي مهم ديگر دانشگاه اسلامي است. همان‌طور كه در ترويج معنويت بايد به ترويج عمقي آن پرداخت و فكر معنوي را در دانشگاه گسترش داد، در آموزش و پژوهش نيز نبايد به ظاهر اكتفا كرد. مدرسين دانشگاه اسلامي بايد با احساس نياز ويژه به روزترين اطلاعات تخصصي خود و جامعه‌ي علمي را در اختيار دانشجو قرار دهند. در انتقال مطالب فقط به ترجمه‌ي متون اكتفا نكنند و با استدلال علمي روش نقد و بررسي متون علمي را به دانشجو بياموزند و به جاي اين كه دانشجو به يك نرم‌افزار اطلاعات كه قابليت جستجو دارد تبديل شود، روش جستجوي علم و حس سؤال انگيزي و جستجوي سؤال و جواب سؤال در دانشجو تقويت شود. با اين كاركرد، دانشجو پس از دانش‌آموختگي نيز راه تعليم را برخود باز مي‌بيند و تا آخرين لحظه‌ي عمر خود دست از دانشجويي برنمي‌دارد. با اين كاركرد مدرس دانشگاه نيز موتور پاسخ به سؤال نيست، بلكه راه و روش تحليل و بررسي مسايل و يافتن جواب منطقي را به دانشجو نشان مي‌دهد و خود را نيز استاد نمي‌بيند، بلكه دانشجويي با چند سال سابقه بيشتر مي‌داند كه هنوز به دنبال يافتن و يادگيري است و روزي بر او نمي‌گذرد، مگر چند سؤال جديد در ذهنش به وجود بيايد و به دنبال پاسخ به آن سؤال‌ها باشد.

پژوهش شايد مهم‌ترين برون ده دانشگاه باشد و سنجش اعتبار علمي دانشگاه و جامعه با ميزان پژوهش و پيشرفت آن انجام مي‌گيرد. خوشبختانه در سال‌هاي گذشته جايگاه علمي ايران پيشرفت چشمگيري كرده و در رديف 29 جهاني قرار گرفته‌ايم. در زمينه‌هايي مانند سلول‌هاي بنيادي و انرژي هسته‌اي در رديف 10 كشور اول دنيا قرار داريم. اين اخبار حكايت از تحقق پژوهش در سطح كلان و به صورت عميق در جامعه‌ي دانشگاهي است، اما هنوز هم در ابتداي راه هستيم و دانشگاه‌ها روز به روز بايد بر اين تلاش پژوهشي خود بيفزايند.

چند روزي از مديريت جديد دانشگاه آزاد اسلامي كازرون مي‌گذرد. آقاي دكتر يوسفي هم چنان كه از ايشان انتظار مي‌رفت آستين خود را براي پويايي و پيشبرد دانشگاه در همه‌ي زمينه‌هاي فرهنگي، آموزشي و پژوهشي بالا زده‌اند و تعامل خوبي با همه‌ي اركان‌هاي مرتبط برقرار كرده‌اند. مسلماً تحقق اين خواسته‌ها وقتي به انجام مي‌رسد كه همه‌ي اعضاي اين مجموعه دست ياري به ايشان دراز كنندو ايشان هم با درايت و مديريت خويش اين قافله را به سر منزل مقصود برسانند.

زندگي صحنه‌ي يكتاي هنرمندي ماست

هر كسي نغمه‌ي خود خواند و از صحنه رود

خرم آن نغمه كه مردم بسپارند به ياد