توانمندی‌های گردشگری شهرستان کازرون

کد خبر: ۴۳۷

تاریخ: ۰۶ مهر ۱۳۸۷ - ۲۲:۳۷

سرزمین پر آوازه ایران ، به سبب ارزشهای والای تمدن و غنای فرهنگی دیرینه اش ، همواره مورد توجه شیفتگان هنر و فرهنگ مشرق زمین بوده است. بی شک تمامی آنچه که مجموعه پیچیده  فرهنگ ایران زمین را تشکیل می دهد ریشه در گذشته پر افتخار این سرزمین دارد . گذشته پر رمز و رازی که میراثی گرانبها به یادگار گذاشته و امروز رسالت سنگین حفظ و نگهداشت این میراث و تقدیم آن به آیندگان به عهده ماست . انجام هر چه بهتر این وظیفه با افزایش مستمر گسترده پژوهش و کند و کاو پیرامون  ارزشهای ناشناخته و تلاش پیگیر در جهت شناختن و شناساندن وسیعتر و دقیقتر این ارزشها در کنار اقدامات اساسی در حفاظت و نگهداری موثر از آنها امکان پذیر است.

در این میان منطقه جنوب به ویژه به سبب بهره مندی از پیشینه غنی فرهنگی و طبیعی ، جایگاه ویژه ای در تمدن بزرگ ایران زمین دارد.

چشم اندازهای زیبا ، طبیعت بکر و توانمندی های گوناگون اقلیمی و سیاسی دشت کازرون باعث شده که این منطقه مجموعه ای کم نظیر از ارزشهای تاریخی – فرهنگی را درون خود شکل دهد. در این راستا نگین درخشان کازرون و عنصر هویت دهنده این مجموعه ، شهر زیبا و تاریخی اما مهجور ، بیشاپور در منطقه دشت چوگان کازرون است. علاوه بر این در قسمتهای دیگر شهرستان به سبب حوزه گسترده تمدنی آثار و بقایایی از عصر درخشان تمدنهای قبل و بعد از اسلام وجود دارد.

به لحاظ طبیعی نیز وجود دریاچه پریشان، دشتهای نرگس زار و زیستگاهای زیبای حیوانات، منطقه را به یک محیط مناسب برای گردشگران تبدیل نموده است.

گرایشات شدید مذهبی مردم شهرستان به ائمه اطهار و وجود قبر امامزاده سید حسین(ع)، نواده امام زین العابدین(ع) و سایر بقاع متبرکه موجود در شهرستان جاذبه های آنرا دو چندان نموده است.

فصل اول : اوضاع جغرافیایی و تاریخی شهرستان کازرون

1-1- موقعیت جغرافیایی:

کازرون یکی از بخش های استان پهناور فارس است و به لحاظ موقعیت جغرافیایی در غرب آن واقع گردیده است. این شهرستان با جمعیتی 350 هزار نفری در مغرب شهرستان شیراز ، در جلگه ای به طول 86 و عرض 90 کیلو متر قرار گرفته و فاصله آن تا شیرازحد.د 150کیلومتر است. این شهرستان از جنوب و جنوب غربی به شهرستان برازجان و از جنوب شرقی به فراشبند محدود است.

ارتفاع این شهرستان از سطح دریا 732 متر و دمای ان در گرمترین ایام سال به 49 درجه بالای صفر و در سردترین ماه به 6 درجه زیر صفر می رسد. واقع شدن شهرستان در منطقه ای کوهستانی (در منتهی الیه رشته کوه زاکرس ) وفور باران به میزان( 700-500 ) میلیمتر در سال ، جاری بودن سه رودخانه شاپور ، جره و قره آغاج باعث گردیده که این منطقه از سفره های آب زیرزمینی زیادی برخوردار بوده و چشمه های معروفی در آن جریان داشته باشد. همه این عوامل بعلاوه تلاش و کوشش مردمش سرسبزی بسیار زیادی به شهرستان داده و آن را زیبنده لقب شهر سبز نموده است.

شهرستان از پنج بخش مرکزی، گره و بالاده ، خشت و کمارج، چنارشاهیجان و کوهمره نودان تشکیل شده و بعد مکانی باعث گردیده که آب و هوا در بخشهای مختلف آن متفاوت باشد به طوری که در قسمتهای خشت و کمارج به دلیل گرمای زیاد انواع محصولات گرمسیری مثل خرما و در مناطق کوهمره نودان و فامور محصولات سرد سیری مثل بادام و گردو بدست آید. در مجموع آب و هوای شهرستان معتدل و مطبوع است.

1-2- موقعیت تاریخی :

شهرستان کازرون به خاطر واقع شدن در استان تاریخی فارس از یک گذشته درخشان تاریخی برخوردار است. از گذشته های بسیار دور شهرستان، آثار و تپه های باقی مانده که باستان شناسان قدمت آنها را به چهار هزار سال قبل از میلاد می دانند. وجود نزدیک به 200 اثر و محوطه تاریخی شناخته شده در شهرستان خود گواه بر اهمیت تاریخی این منطقه در استان فارس است .

دوران تاریخی شهرستان کازرون نیز بسیار درخشان بوده به طوری که به احتمال زیاد در هزاره اول قبل از میلاد بخشی از ایالت سوزیانای عیلام بوده است.

با استقرار قوم پارس در ایالت فارس و توسعه قلمرو امپراطوری آنها بخصوص در زمان پادشاهی هخامنشیان این ایالت علاوه بر مرکزیت، اهمیت ویژه ای پیدا نمود. اصطلاحات و اقدامات داریوش اول پادشاه هخامنشی در راستای استقرار و تقویت بنیه نظامی ، اقتصادی و اجتماعی امپراطوری هخامنشی باعث گردید که به شبکه حمل و نقل و توسعه راهها برای کنترل بیشتر قلمرو ایالات توجه ویژه ای گردد. در راستای پیوند دادن ایالت فارس با سایر ایالات ، بخصوص پایتخت های تابستانه و بهاره هخامنشیان در غرب جاده شلهی احداث گردید که شوش را به سارد در لیدیه بر کرانه مدیترانه پیوند می داد.

اهمیت این جاده در طول تاریخ ایران باستان بر هیچ کس پوشیده نیست. در مسیر این جاده به تبع عبور و مرور و اهمیت آن از دوره هخامنشیان امکانات و پایگاههایی ایجاد گردید و در دوره های بعد شهر هایی نیز ساخته شد . از جمله شهر هایی که در طول دوره های بعد یعنی زمان ساسانیان بر مسیر این جاده ساخته شد شهر بیشاپور بود که امروزه در شهرستان کازرون واقع گردیده است.

آنچه تا کنون در نتیجه مطالعات باستان شناسی و اسناد و مدارک بدست آمده ، هویت شهر تاریخی بیشاپور را به عنوان شهری ساسانی مسجل نموده است اما باید در نظر گرفت که از مجموع نزدیک به 200 هکتار وسعت شهر سه درصد آن خاکبرداری و کاوش گردیده است. با در نظر گرفتن عبور جاده شاهی از این منطقه به احتمال خیلی زیاد قدمت این منطقه باید به زمانهای قبل از ساسانیان برسد.

منابع جغرافیایی مثل فارسنامه ابن بلخی (قرن پنجم هجری) و المسالک و الممالک اصطخری نیز به وجود شهری به نام «دین دلا» منسوب به طهمورث پادشاه اساطیری سلسله پیشدادیان اشاره می نماید که در محل فعلی شهر بیشاپور ساخته شده بود.

فصل دوم : جاذبه های گردشگری شهرستان کازرون

الف) جاذبه های تاریخی

1- مجموعه تاریخی بیشاپور:

این مجموعه با وسعتی نزدیک به 200 هکتار یکی از بزرگترین سایت های تاریخی کشور محسوب می گردد. شهر تاریخی بیشاپور، شش نقش برجسته از دوران ساسانیان، مجسمه شاپور، قلعه دختر، چشمه ساسان ، چشمه سراب دختران، و چشمه سراب اردشیر و رودخانه شاپور همه از عناصر اصلی مجموعه محسوب گردیده و دارای ارزش بسیار زیادی هستند.

شهر بیشاپور به گواهی تاریخ، اوج شکوفایی تمدن و رونق شهری خود را در زمان ساسانیان تجربه نموده و در زمانی که هنوز نامی از کازرون در تاریخ نبوده بیشاپور مرکز کوره شاپور یکی از پنج ایالت پارس بوده است.

کوره شاپوراز سه طرف به وسیله کوههای بلند محصور می شد و از سمت جنوب شرقی به صحرای باز و وسیع می پیوست. در آن زمان ایالت پارس به پنج ناحیه (اردشیر خوره به مرکزیت گور، شاپور خوره به مرکزیت بیشاپور، دارابگرد به مرکزیت داراب، قباد خوره به مرکزیت ارجان و استخر به مرکزیت شهر استخر) تقسیم می شد.

شهر بیشاپور حدود 200 هکتار وسعت داشته و رودخانه شاپور از حاشیه آن می گذشته است. بیشاپور را به لحاظ سیستم شهر سازی می توان یک نقطه عطف در نظام حکومتی ساسانیان دانست چرا که  پیش از ساخت این شهر، طرح و نقشه شهرها تقلیدی از شهرهای دایره ای (پادگانی) اشکانی بوده است. بدون شک این تفاوت در سیمای شهر سازی بیشاپور بادیگر شهرهای ساسانی متاثر از تحولات سیاسی – نظامی – اقتصادی و اجتمایی عصر ساسانی بوده است.

وجود معبد آناهیتا در شهر بیشاپور به عنوان جایگاهی برای ستایش الهه آناهیتا در واقع نمایانگر آغاز نهضتی فرهنگی – مذهبی جدید در دوره ساسانیان است. بازگشت به دوران پر افتخار هخامنشی که ایده نخستین پادشاه ساسانی بود ت اثیر خود را بر معماری و شیوه ساخت برخی از بناهای بیشاپور گذاشته است.

طرح های تزئینی گوناگون و رنگارنگ ، استفاده از موزائیک های نفیس، گچبری های مختلف همراه با طرح خیابانهای متقاطع عمودی و افقی در مرکز شهر، ساخت کوچه ها و محله ها، گسترش گردشگاه ها و فضای سبز درون شهر، تالار های بزرگ گنبد دار، ساخت قلعه حفاظتی و دیوار دفاعی همه نشانگر توجه پادشاه ساسانی و نتیجه تحولات سیاسی و اقتصادی این عصر است.

شهر بیشاپور نخستین شهری است که در روزگار باستان دارای سنگ نوشته ای است که به دو خط پهلوی اشکانی و ساسانی بر روی یکی از دو ستون یادبود بیشاپور در مرکز شهر نقش شده است. این تاریخ با سال 266 میلادی تطبیق داده شده است .

بر اساس این کتیبه« آپسای» مهندس  سازنده و طراح نقشه شهر بیشاپور، موفق به دریافت جایزه های ارزنده از سوی پادشاه (شاپور اول) می شود.

در دهانه ورودی تنگ چوگان و در سمت شمال شهر بیشاپور 6 نقش برجسته از دوره ساسانی بر سینه کوه حجاری شده است. از مجموع این شش نقش سه تای آن بیانگر پیروزی شاپور اول ساسانی بر امپراطوران رومی است و سه تای دیگر در بر گیرنده پیروزی بهرام دوم بر یاغیان و تاج ستانی بهرام اول از نماد اهورامزدا است. در انتهای تنگ چوگان و در سینه کش کوه درون غار شاپور، شاهکار پیکر تراشی و مجسمه سازی تمام دوران ایران باستان یعنی شاپور اول قرار گرفته است. این مجسمه به ارتفاع هفت متر و وزن تقریبی 30 تن یکی از جاذبه های بسیار مهم شهرستان محسوب می گردد. استقرار این مجسمه در ارتفاع حدود 1500 متری از جاده اصلی و 6 کیلو متری از شهر بیشاپور، شیب تند کوه و نداشتن مسیر دسترسی آسان به غار مذکور، مشکلاتی است که از جنبه گردشگری برای بسیاری از علاقه مندان وجود دارد. با وجود آسیب های بسیار زیادی که در طول تاریخ به این مجسمه وارد شده است هنوز از اهمیت و ارزش آن ذره ای کاسته نشده است.

2- شهر کازرون:

با افول شهر بیشاپور در قرنهای پنجم و ششم و تحولات سیاسی و اجتماعی در منطقه، در حدود 25 کیلو متری شرق شهر بیشاپور شهر جدید کازرون رونق یافت. توسعه بافت شهری در قسمت های خارج از محدوده شهر کازرون از جاهایی همانند مهرنجان، مشتان، درک و قلعه جهیدان آغاز گردید و سپس در پیوند با شهر جدید کازرون سیمای یک شهر قرن هشتمی را نمایان ساخت. از بافت قدیم شهر کازرون هنوز آثاری به جای مانده است که شاخص ترین آنها عبارتند از بازار، حمام های عمومی(ملا بابا،قلعه،گلشن) کاروانسرا، مساجد و بقاع متبرکه .

بازار قدیمی کازرون به طول تقریبی 500 متر یکی از بازارهای قدیمی استان فارس است که معماری آن تداوم معماری عصر ساسانی و دوران اولیه اسلامی است. محله های کازرون به تبع نوع کارکرد و معیشت ساکنان آنها به نامهای کوزه گران، شیشه گران، آهنگران،و ...معروف است.

کازرون از زمانهای دور یکی از مراکز پر رونق صنعتی بوده و فراورده های کارگاهی آن از مرزهای استان و کشور فراتر می رفته است. این شهر به قول یاقوت حموی در معجم البلدان از نظر صنعت پارچه بافی، چون دمیاط مصر بوده است. استخری در المسالک و الممالک آورده است«از کازرون پارچه کتانی ، بر می خیزد که از آن به همه جهان می برند.» مولف فارسنامه (ابن بلخی) با توصیف فارس در دوران آل بویه راجع به جامه توزی و درستکاری مردم کازرون مطالبی را ذکر نموده است.(ص6-145 )

باز در کتاب تذکره که جغرافیای تاریخی ایران است می نویسد:«این پارچه های توزی و دبیکی یا دبیقی، کازرون را چنان بلند آوازه ساخته بود که همانند تیغ یمانی و مشک تاتار، جامه کازرون را همه می شناختند و به عنوان هدیه به دربار سلاطین و بزرگان می فرستادند » .

علاوه بر پارچه بافی که امروزه به فراموشی سپرده شده است هنرهایی مانند نمد مالی، گیوه دوزی، سفالگری، دولچه دوزی، دول دوزی با وجود گذشت قرنها هنوز به حیات خود ادامه     می دهند و اساتیدی در این هنرها هنوز هم فعالیت می کنند.

ب) جاذبه های طبیعی

1- دریاچه پریشان:

دریاچه پریشان بخشی از منطقه حفاظت شده ارژن – پریشان است که با وسعتی در حدود 6000 هکتار درز ضلع غربی شیراز و در جنوبی ترین ارتفاعات زاگرس قرار گرفته است. این منطقه دارای سه هسته مرکزی ارژن – میان کتل  و پریشان می باشد.

تغییرات جوی در نقاط مختلف این منطقه متفاوت بوده و گاه دمای هوا تا 15 درجه در نوسان است؛ این اختلاف دما و وجود کوهستانهایی که در حد فاصل ارژن و پریشان واقع گردیده اند سبب تنوع گونه های گیاهی و جانوری شده است. به عنوان مثال سرو کوهی در ارتفاعات ارژن و خرس قهوه ای و درنای خاکستری در ارژن و ماهی خورک ابلق در تالاب پریشان همگی نشان دهنده تنوع گونه های گیاهی و جانوری است.

در 12 کیلومتری جنوب شرقی شهر کازرون در حاشیه ارتفاعات زاگرس تالابی بسیار زیبا و دارای آب نسبتا شیرین قرار گرفته است. این دریاچه که 4700 هکتار مساحت دارد تنها دریاچه آب شیرین فلات ایران است. ارتفاعات مشرف به آن پوشیده از جنگلهای بلوط ، کیکم و بادام وحشی است. در حاشیه دریاچه نی زارها و لوئی زارها به همراه هزاران قطعه پرنده مهاجر آنچنان زیبایی به آن داده که در اکثر کتب  جغرافیایی قدیم و در اکثر سفرنامه های جهانگردانی که از ایران دیدن کرده اند از این دریاچه نام برده شده است. این دریاچه در طول سال پذیرای هزاران پرنده است که از دشتهای سیبری ، اروپا و آفریقا به آن مهاجرت می کنند. یک گونه کمیاب و نادر که در این دریاچه هر سال اقدام به تولید مثل می کند پلیکان پا خاکستری است. از دیگر گونه های جانوری میتوان به عقاب طلایی، اردک مرمری، اردک بلوطی، اردک سفید، هوبره، غاز پیشانی سفید، عقاب دریایی دم سفید، گوزن زرد، کل و بز، قوچ وسیس، کفتارو... اشاره نمود.

دریاچه پریشان از جمله اکو سیستم های پایداری است که در طی میلیونها سال شرایط خود را حفظ نموده است. دریاچه مذکور دارای چها گونه ماهی به عنوان ژن مختص و بومی است که عبارتند از : ماهی زردک، ماهی سرخه، ماهی دبرک و ماهی آب شیرین.

از مجموع ماهیهایی که توسط اداره محیط زیست شهرستان به تالاب پریشان ریخته شده اند تنها ماهی کپور معمولی توانسته خود را با شرایط دریاچه وفق دهد. علاوه بر انواع ماهی ها سخت پوستان، نرمتنان و حشرات بسیار زیادی در دریاچه وجود دارند که جزئی از حیات جانوری دریاچه را تشکیل می دهند. 37 گونه خزنده که شاخص ترین آن بزمجه و سوسمار خاردم و سه گونه دوزیست که شاخص آن وزغ می باشد در تالاب زندگی می کنند. پریشان در سال 1971 در کنوانسیون  رامسر در فهرست تالابهای بین المللی قرار گرفت.

2- منطقه ارژن:

زیست گاه دشت برم که در ناحیه میان کتل واقع گردیده از سال 1358 توسط دولت محصور گردیده و منطقه حفاظت شده اعلام شد. در این منطقه تعداد 20 گونه از انواع گوزنها به خصوص گوزن زرد ایرانی زندگی می کنند.

به دلیل حفاظت از این منطقه انواع گل و گیاه از جمله گلهای لاله ، زنبق و جام زرین رشد و نمو زیادی یافته به طوری که از اواسط اسفند ماه و در طول فروردین و اردیبهشت به منطقه رنگ و زیبایی خاصی می دهد. منطقه حفاظت شده میان کتل در حدود 6000 هکتار وسعت داشته که از این تعداد 200 هکتار آن محصور و بقیه نیز در آینده جهت توسعه حیات وحش و حفظ گونه های گیاهی و جانوری حفاظت خواهد شد.

3- دشتهای نرگس زار کازرون:

تنوع آب و هوایی و واقع شدن در ارتفاعات زاگرس زمینه رویش انواع گیاهان را در این منطقه فراهم ساخته است. یکی از گیاهانی که در مناطق گرم شهرستان هر ساله در فصل زمستان می روید گل نرگس است. حدود 65 هکتار از اراضی این شهرستان در مناطق جره، خشت و کمارج (پیر مهلت، بلبلک،شاه قاسم و ماهور) به کشت این گل اختصاص دارد و هر ساله نیز بر وسعت آن افزوده می گردد. زمان به گل نشستن نرگس زارها حدود اول بهمن ماه هر سال است و با فرا رسیدن زمان گل دهی هر روز گروههای گردشگر داخلی ، دانش آموزان از این منطقه دیدن می کنند. محصول به دست آمده بیشتر صادر یا به صورت تزئینی در خانه ها استفاده می شود.

ج) جاذبه های مذهبی

1- امامزاده سید حسین(ع):

امامزاده سید حسین (ع) ابن امیربن ابراهیم بن زین العابدین از نوادگان امام چهارم (امام سجاد (ع) ) است که بنا به نقل مورخان در جریان ولایتعهدی امام رضا(ع) در طوس به همراه عده زیادی از علویان از جمله احمد بن موسی(ع)(شاهچراغ) برای زیارت و همراهی امام رضا (ع) از حجاز راهی ایران شده بودند. ورود آنان به ایران با شهادت امام رضا(ع) توسط م‍اموران خلیفه عباسی مصادف می گردد و در همین راستا به دستور حاکم عباسی فارس یعنی «قتلق» تعداد زیادی از این گروه علویان به شهادت می رسند و عده ای نیز در مناطق دیگر فارس پراکنده     می شوند. در میان این گروه امامزاده سید حسین(ع) به کازرون آمده و در 22 کیلومتری غرب شهر فعلی کازرون و در 2 کیلومتری شهر تاریخی بیشاپور بر کنار چشمه ای بزرگ و زیبا به نام سراب اردشیر اسکان می یابد. بعد از رحلت، آن بزرگوار در همین مکان دفن گردید. امروز به برکت وجود سید حسین و چشمه بزرگ سراب اردشیر باغستانهای بسیار وسیعی در اطراف حرم آن بوجود آمده است که خود موجب رونق و توجه زائرین و گردشگران به این مکان شده است. سالانه در حدود 700-600 هزار نفر زائر از این مکان زیارت و در باغهای اطراف ان استراحت می نمایند.

2- سایر بقاع متبرکه:

کازرون هنوز یکی از شهرهای مذهبی ایران بشمار می آید. این موضوع ریشه در یک گذشته تاریخی دارد. با وجودیکه اهالی این منطقه به خصوص شهر بیشاپور تا قرن پنجم هجری در برابر آیین اسلام مقاومت ورزیده و با پرداخت جزیه بر آیین سابق خود یعنی زرتشت باقی ماندند اما وجود عالمان و عارفان شهیری همچون شیخ ابواسحق کازرونی(429-352 ه)، شیخ عبدالله بلیانی،شیخ امین الدین بلیانی(745-668 ه)، جلال الدین دوانی و ... مایه افتخار و نشاندهنده اوج دینداری و نمایندگان مذهب در کازرون محسوب می گردند.

بقاع متبرکه این افراد هنوز هم در کازرون مورد توجه عام و خاص بوده و هر روز علاقه مندان و محققین به زیارت آنها می روند.

بقعه شیخ ابو اسحق کازرونی(سر سلسله فرقه مرشدیه) در محله کوزه گران کازرون تنها اثر از ساختمانهای مرشدی است که زمانی هزاران مرید و شیخ را در خود جای می داده است. مدرسه، خانقاه،بیمارستان،کاروانسرا و ایوان مرشدی همه از بناهایی بوده اند که پذیرای زوار و مهمانان شیخ بوده اند. ابن بلخی، استخری، ابن بطوطه، خواجوی کرمانی ؛ که همگی در کتابهای خود از این مکانها و اوج رونق آنها در زمان خود یاد کرده اند.

بقعه شیخ امین الدین یا خانقاه  علیا که در شمالی ترین قسمت شهر فعلی کازرون واقع گردیده امروز آرامگاه این عارف فرزانه قرن هفتم و هشتم است. مصالح به کار رفته و نوع معماری این بنا شباهت بسیار زیادی به بناهای موجود در بیشاپور از جمله معبد آناهیتا دارد. این بقعه یکی از نقاط دیدنی و مورد توجه مردم و زوار است که همه روزه از آن بازدید می نمایند.

بقعه علامه جلال الدین دوانی ( مفسر بزرگ قرآن کریم در قرن نهم هجری) در ده کیلو متری شهر کازرون در روستای دوان واقع گردیده است. این بقعه که شکل اصلی آن شبیه به چهار طاقی های عصر ساسانی است سابقه ای بیشتر از قرن نهم هجری داشته و در نزد مردم به بقعه شیخ عالی شهرت دارد. بعد از فوت علامه دوانی قبر وی در این مکان قرار می گیرد.

علاوه بر بقاع متبرکه مذکور قبور امامزاده های دیگری نیز در این شهرستان وجود دارد که می توان به مهمترین آنها یعنی شهید حمزه، امامزاده زید، امامزاده یحیی، سید جمال الدین، سید محمد کاشی، سید محمد نوربخش اشاره نمود.

فصل سوم: موانع و مشکلات توسعه گردشگری

1-       جاده

تا قبل از جنگ جهانی دوم جاده اصلی شیراز به بوشهر و کلیه راههایی که از سمت غرب و جنوب غربی به شیراز ختم می شد، از بخشهای سخت و صعب العبور شرق کازرون از میان  کتل دختر و کتل پیرزن عبور می نموده است. بعد از جنگ به دلیل دشواری و استراتژیک بودن این مسیر و ناامنی بخش های غربی استان فارس جاده جدیدی از محل دشت ارژن به طرف غرب از میان کوههای کوهمره و نودان احداث گردید. این جاده پر پیچ و خم که از دل کوهستان می گذرد با سابقه ای 60 ساله تنها راه ارتباطی شیراز با استانهای بوشهر، خوزستان و شهرستانهای موجود در این مسیر است. بار ترافیکی این جاده بنا به آمار اداره راه و ترابری 25 هزار دستگاه در شبانه روز است. علاوه بر این ترافیک سنگین ،غیر استاندارد بودن جاده هر روز تلفات بسیار زیادی را در پی دارد.

کازرون همانند سایر شهرهای فارس فاقد هر گونه امکاناتی مثل فرودگاه، راه آهن بوده که همین امر آنرا به شهری که در بن بست قرار دارد تبدیل نموده است.

2-       نبود امکانات رفاهی

بدون شک جلب گردشگر داخلی و خارجی در هر نقطه ای نیازمند امکانات رفاهی و خدمات است. این شهرستان در این زمینه نیز فاقد هر گونه امکانات رفاهی است. به طوری که از یک رستوران یا یک هتل خوب خبری نیست؛ این در حالی است که اکثر مناطق توریست پذیر شهرستان با خود شهر کیلومتر ها فاصله دارند. بیشاپور 23 کیلومتر، دریاچه پریشان 12 کیلومتر، دشت برم 50 کیلو متر، نرگس زار 50 کیلومتر، فاصله کازرون از شیراز نیز حدود 154 کیلومتر است و این خود باعث می گردد که اکثر گردشگران فکر سفر را از سر بیرون کنند.

3-       عدم ساماندهی مناطق گردشگری

شهر تاریخی بیشاپور به عنوان یکی از فاکتورهای جلب گردشگر در شهرستان از کمترین امکانات رفاهی و خدماتی در اطراف بر خوردار است. تبدیل وضعیت این شهر به پایگاه پژوهشی و توجه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به آن را می توان آغاز حرکتی نوین در راستای ساماندهی آن به شمار آورد. این پایگاه اگر از لحاظ مالی تامین گردد می تواند با ساماندهی مجموعه تاریخی بیشاپور و حذف مدعیان خصوصی و دولتی همچون اداره راه و ترابری از عرصه خود با یک برنامه ریزی حساب شده در این زمینه عمل نماید.

دریاچه پریشان به عنوان یکی دیگر از مناطق جلب گردشگر اوضاع نابسامانی دارد. وضعیت نامناسب سواحل این دریاچه، نبود امکانات رفاهی و خدماتی در کنار آن، دست اندازی روستاهای همجوار دریاچه به آبها و اراضی آن و تخریب محیط زیست گیاهی و حیوانی آن، همگی نقش دریاچه را به عنوان یک قطب گردشگر مورد تهدید قرار داده است.

4-       نبود تبلیغات مناسب

در این که تبلیغات اولین نقش را در جلب گردشگر دارد هیچ شکی نیست. کازرون با این همه تنوع اب و هوایی و سابقه تاریخی تنها از طریق منابع و کتب تاریخی معرفی گردیده است و اکثر مردم از دیدنیهای آن بی اطلاع هستند. بخش اندکی از گردشگران خارجی آن، از طریق مطالعه کتب و سفر نامه های هموطنان خود با کازرون آشنایی دارند و به این منطقه مسافرت می نمایند. در سطح داخلی نیز هنوز تبلیغات مناسب و درستی در زمینه جاذبه های گردشگری شهرستان صورت نگرفته است.

5-       بقاع متبرکه شهرستان

اگر چه اقداماتی در زمینه توسعه حرم آنها به خصوص در حرم سید حسین (ع) صورت گرفته اما نداشتن یک طرح جامع ساماندهی و طولانی شدن عملیات ساخت و ساز توسط ادارات متولی عملا باعث نارضایتی زوار و بازدید کنندگان آن گردیده است.

فصل چهارم: راهکارهای توسعه گردشگری در شهرستان

الف) ساماندهی مجموعه تاریخی بیشاپور در قالب

1-      ادامه حفاری های باستانشناسی

2-      ساماندهی رودخانه شاپور

3-      مرمت بناهای موجود در بیشاپور و خواناسازی مسیر بازدیدها

4-      ساماندهی،طراحی و برنامه ریزی برای استفاده بهینه از آب چشمه های سراب دختران،ساسان و سراب اردشیر

5-      تامین راه دسترسی به غار شاپور

6-      قطع مسیر تردد خودروها از میان شهر بیشاپور( حذف جاده و تعریف یک جاده جدید خارج از حریم)

7-      تامین امکانات رفاهی و خدماتی از قبیل هتل،رستوران،چایخانه سنتی و بازارچه صنایع دستی در نزدیکی های بیشاپور

8-      چاپ کتاب،برشور،CD  ، تبلیغات به شیوه های مختلف

ب) ایجاد ارتباط و پیوند بین شهر تاریخی بیشاپور و امامزاده سید حسین(ع)

فاصله مکانی بقعه امامزاده سید حسین (ع) با شهر تاریخی بیشاپور حدود 2 کیلومتر است؛ این در حالی است که تعداد زیادی از زوار این بقعه اطلاع دقیقی از شهر بیشاپور و دیدنیهای آن ندارند. توجه به امکانات رفاهی،زائرسرا،هتل،رستوران،چایخانه سنتی،بازارچه صنایع دستی،در فاصله ای نزدیک به این دو مکان، امکان جلب توریست را چند برابر می کند. قرارگرفتن این دو مکان در یک محیط مناسب و خوش آب و هوا وجود چشمه های پر آب و رودخانه شاپور به همراه باغهای همیشه سبز این ناحیه ظرفیت های بسیار عالی آنرا نشان می دهد.

ج) ساماندهی دریاچه پریشان در قالب

1- تامین امکانات رفاهی مثل هتل،رستوران و چایخانه سنتی

2- پلاژبندی و سر و سامان دادن به سواحل آن

3- معرفی انواع پرندگان و حیوانات موجود در این دریاچه در قالب برشور،کتاب و CD

4- ایجاد امکانات و تجهیزات علمی برای پژوهش

5- ایجاد زیست گاههای طبیعی و مناطق حفاظت شده در اطراف دریاچه

6-تخلیه روستاهای همجوار دریاچه و جلوگیری از تجاوز اهالی منطقه به حریم و عرصه دریاچه مذکور

نویسنده: همت محمدي