کشاورزی کازرون؛ بایدها و نبایدها

کد خبر: ۳۸۲۶

تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۸۸ - ۱۱:۵۲

شهرستان کازرون که اقتصاد آن برپایه کشاورزی است از محصولاتی مانند غلات، خرما ، حبوبات ، مرکبات، سیفی جات، ... برخوردار است وجود این محصولات در ظاهر نمایانگر این موضوع است که کشاورزان این شهرستان با تولیدات بیشتر ، از درآمد و رفاه مناسبتری برخوردار خواهند شد. این اصل را همگان شنیده اند که تولید بیشتر مساوی با درآمد بیشتر است اما این اصل همیشه برقرار نیست و استثنائاتی هم دارد. افت منابع آب زیر زمینی ، خشکسالی ، سرمازدگی، نوسان قیمتها و ورود محصولات خارجی به بازار بعضا می تواند اصل تولید بیشتر مساوی با درآمد بیشتر را مورد خدشه قرار دهد.

آشکار است که امروزه دیگر کشاورزی سنتی با توجه به وضعیت جوی و منابع آب زیرزمینی پاسخگو نخواهد بود به همین منظور برای تولید محصولات کشاورزی باید روشهای نوین را جایگزین روشهای سنتی کرد. روشهای مدرن طیف وسیعی را شامل می شودمانند تغییر دادن روش آبیاری زمین، تغییر نوع کشت و...، یکی از روشهایی که می تواند در کازرون مورد توجه قرار گیرد گسترش کشت گلخانه ای است، با این حال این نوع کشت مشکلات خاص خود و البته فواید ویژه ای نیز دارد، تولید بیشتر و کیفیت برتر دو ویژگی و فایده کشت گلخانه ای است که به این دو مورد یک ویژگی مهمتر نیز می توان افزود در روشهای سنتی هر محصول مناسب به فصل خود تولید می شود اما در کشت گلخانه ای تولید یک محصول خاص محدود به فصل خاص نیست و می توان محصولات را بدون توجه به فصول سال تولید و عرضه کرد در کشت گلخانه ای سطح زیر کشت کاهش یافته که این خود باعث شده مصرف آب نیز پایین بیاید هزینه تمام شده محصولات گلخانه ای نسبت به محصولاتی که با روش سنتی تولید می شوند کمتر است.

با این حال مشکلات کشت گلخانه ای را نیز یاداور می شویم،ایجاد کشت گلخانه ای سرمایه اولیه ای می خواهد که قطعا بدون حمایت دولت از طریق پرداخت تسهیلات هدفمند میسر نخواهد بود ، دولت باید برای افرادی که قصد ایجاد کشت گلخانه ای دارند تسهیلات هدفمند و با بهره های مناسب در نظر گیرد البته کشاورزان برای دریافت تسهیلات نیازمند ارائه سندهای معتبر می باشند از آنجا که سندهای زمین کشاورزان به صورت مشاع می باشد همواره برای دریافت تسهیلات دچار مشکل هستند که وسئولین ذی ربط باید تلاش کنند فرایند تبدیل سند مشاع به سند سیم سرب با سهولت بیشتری انجام شود تا کشاورزان در یک بورکراسی اداری گرفتار نشوند. در کنار این مشکل کساورزان به دلیل آنکه در طول تاریخ با روشهای سنتی محصول تولید کرده اند بدون آموزشهای لازم نخواهند توانست در کشت گلخانه ای موفق باشند.جهاد کشاورزی می تواند با برگزاری همایشها، کلاسهای آموزشی، تولید فیلم و چاپ بروشور و حضور پر رنگ مهندسین ، کشاورزان را در این راه یاری دهند.

کشت گلخانه ای تنها راهکار برونرفت مشکلات کشاورزان نمی باشد که در این زمینه چندین راهکار عمده را ارائه می نماییم .

گسترش صنایع تبدیلی:

بیراهه نیست اگر گفته شود ایجاد صنایع تبدیلی در بخش کشاورزی مهمترین راهکار برای خروج از اقتصاد تک محوری در کازرون است . ایجاد صنایع تبدیلی هم سطح محصولات کشاورزی را ارتقاء می بخشد و هم باعث بهبود درآمدها و ایجاد اشتغال می گردد. به عنوان نمونه کازرون در حال حاضر از محصولات باغی و زراعی خوبی برخوردار است اما این محصولات هنوز به صورت فله عرضه می گردد،مثالی که می توان زد: کازرون حبوبات و سبزیجات و دامپروری دارد ، می توان با ایجاد صنعت کنسرو ، قرمه سبزی را در داخل قوطیهای زیبا با استفاده از گوشت، سبزی ، و لوبیا تولید و به بازار عرضه کرد.

مورد دیگر در صنایع تبدیلی بحث ترشیجات ، عرقیات در کازرون است ، ذائقه مردم با این نوع از محصولات کازرون ناآشنا نیست اما باید توجه داشت که همچنان مانند گذشته در تولید این محصولات از روشهای سنتی استفاده می شود. باید با ایجاد صنایع تبدیلی در زمینه تولید ترشیجات و عرقیات در شهرستان گامی اساسی برداشت.

تاریخ گذشته کازرون حکایت از تولید دهها نوع عطر بوده است و کازرون همیشه با نرگس زارهای زیبا و بی بدیلش شناخته می شود چرا امروز این استعداد به فراموشی سپرده شده است می توان با ایجاد صنایع تبدیلی عطرهای گل نرگس، بهار نارنج، گل محمدی و... تولید و به بازار عرضه کرد.

باید توجه داشت که گسترش صنایع تبدیلی را در نقاط مختلف و حتی روستاها باید برد که کارگران بیکار را به صنعت جذب کرد و با این راهکار هم از مهاجرت روستاییان به شهر جلوگیری کرده و هم توسعه را به صورت همه جانبه و پایدار در همه نقاط گسترش داد.

ارائه مواد اولیه:

هر کشاورزی برای تولید محصول نیازمند کود ، پلاستیک ، کارتن، سم و... است، با راه اندازی صنایع مربوط به این بخش هم کشاورز به سهولت به مواد اولیه دسترسی خواهد داشت و هم زمینه اشتغال برای بیکاران فراهم می شود.

صادرات محصولات:

باید با اعمال روشهای نوین و رعایت مسائل بهداشتی در قالب بسته بندی مناسب محصولاتی را تئلید کرد که قابلیت صادرات مستقیم به خارج از کشور را داشته باشد و می بایست تجار را برای صادرات از آموزش کافی بهره مند ساخت .

یکی از محصولاتی که به میزان فراوان در کازرون تولید می شود گوجه فرنگی است به دلیل عدم اتخاذ یک سیاست بلند مدت با وجودی که از مهمترین محصولات جالیزی است و ماده اولیه کارخانه جات رب سازی می باشد اما دارای نوسنات شدید قیمت در سالهای متوالی شده است، کشاورزان با ریسک بالا به کشت آن می پردازند که متأسفانه در سالی که گذشت قیمت گوجه نتنها سودآوری نداشت بلکه به قیمت هزینه تمام شده محصول نیز به فروش نرفت. نبود کارخانه رب به حد کافی در کشور و شهرستان و از دست دادن بازارهای خارجی بالاخص خاور میانه و آسیای میانه و عراق و ترکیه و... از جمله مشکلاتی است که در صادرات رب گوجه فرنگی وجود دارد.متولیان و مسئولان ذی ربط باید بسترهای مناسب جهت تولید رب گوجه و صادرات آن را فراهم کنند.

یکی از محصولات عمده کازرون خرما می باشد متأسفانه اختلاف فاحش بین قیمت خرید محصول رطب از باغداران و فروش آن در بازار وجود دارد که شایسته است محصول رطب نیز مانند سایر محصولات کشاورزی از حالت انحصار خارج شده تا سود عمده آن به جیب کشاورز رفته و دست واسطه ها کوتاه گردد.

در پایان یادآور می شویم با آنکه بیش از یک سوم جمعیت جهان در بخش کشاورزی مشغولند ولی این بخش تنها پنج درصد از سود خالص جهانی به خود اختصاص داده است بدون شک شهرستان نیز می بایست اقتصادش را منحصر به کشاورزی ننماید و از صنعت غافل نگردد.

نویسنده: عليرضا دهقان