اربعین یعنی...

کد خبر: ۳۷۸۹

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۳۸۸ - ۲۱:۰۷

در فرهنگ و معارف اسلامی، عدد چهل (اربعین) جایگاه خاصّی دارد. چلّه نشینی برای رفع حاجت یا رسیدن به مقامات سلوک و عرفان معروف است. حفظ کردن چهل حدیث، اخلاص چهل صباح، کمال عقل در چهل سالگی، دعا برای چهل مؤمن، چهل شب چهارشنبه و... بسیاری از این نمونه ها و موارد است.(1)

در فرهنگ عاشورا، اربعین به چهلمین روز شهادت حسین بن علی (علیهماالسلام) گفته می شود که مصادف با روز بیستم ماه صفر است. در نخستین اربعین شهادت امام حسین (علیه السلام ) جابر بن عبدالله انصاری که از صحابی بزرگ پیامبر، مبلّغ و محدّث راستین اسلام و تشیّع و همواره همراه با امام علی (علیه السلام ) و اهل بیت (علیهم السلام) بود، به همراه عطیّه‌ی عوفی که از شاگردان جابر و از محدثین و مفسّرین بزرگ قرآن و از ناشران فضائل امام علی (علیه السلام ) بود، موفق به زیارت تربت و قبر سیدالشهدا شدند. و بنا به برخی نقل ها، در همان ایّام و یا در اربعین سال بعد کاروان اهل بیت (علیهم السلام) به کربلا آمدند و به زیارت، سوگواری و عزاداری پرداختند.

بزرگداشت اربعین در واقع بزرگداشت یاد و نام و خاطره‌ی حادثه‌ی عظیم عاشورا و تذکّرِ درس ها و عبرت های آن می‌باشد.

درس هائی همچون: شجاعت وعبادت، ایثار و سخاوت، عرفان و اخلاص، ولایتمداری و پاکدامنی، توجّه به نماز و معنویت و... و عبرت هائی همچون: برحذر بودن از دنیاپرستی، شهوت و شهرت طلبی و حرامخواری، عدم بصیرت و شناخت امام، افتادن در دام هواهاهی نفسانی و شیطانی، بی وفائی و دوری از خدا و... که این درسها و عبرت ها باید سرلوحه ی کارهای ما در زندگی باشد.

اربعین یعنی همگام شدن با امام حسین (علیه السلام ) و در سلک یاران آن حضرت قرار گرفتن. روز اربعین باید روز خودسازی ویژه برای آزاد مردان و آزادگان و به طریق اولی محبّان اهل بیت (علیهم السلام) باشد، چرا که این روز یادآور خود ساختگانِ خود سوخته‌ی حرم عشق است، همان ها که دین و امام خود را شناختند و تا مرز شهادت و در قید اسارت بدان پایبند و وفادار ماندند و ارکان جهاد با نفس را که همان مشارطه، مراقبه و محاسبه‌ی به تمامِ معنی بود، به منصه‌ی ظهور گذاشته و به قلّه‌ی سعادت در دنیا و آخرت نائل گشتند.

اربعین یعنی دشمن شناسی و مروری دوباره برعوامل و ریشه های بوجود آمدن عاشورا و اینکه چرا آنان که خود را مسلمان و پیرو دین جد حسین(علیه السلام ) می دانستند، فرزند پیامبر خود را که همه به برحق بودن او اذعان داشتند به مسلخگاه شهادت بردند و کاری کردند کارستان که روی جنایتکاران تاریخ را سفید کرد. اربعین یعنی امام شناسی و بزرگداشت زیارت و توسّل و توجّه به قرآن و اهل بیت (علیهم السلام) و یاد آوری حدیث ثقلین.

اربعین یعنی حرکت به سوی امام زمانی شدن وسعی در رسیدن به لقای یار و جلب رضای ارباب. اربعین یعنی« اََلمُتَقَدِّمُ لَهُم مارِقٌ وَالمُتَآءخِّرُ عَنهُم زاهِقٌ وَاللازِم ُلهُم لاحِقٌ، آنکه از ائمّه پیش افتاد از دین خارج و گمراه شد و آنکه از آن ها عقب افتاد نابود شد وآنکه با آنان ملازم و همراه گشت به آنان ملحق شد (ومصداق السَّلمانُ منّا اهلَ البَیت شد).(2)

اربعین یعنی اعلام وفاداری و ابراز عشق و محبّت به ساحت مقدّس اهل بیت (علیهم السلام). اربعین یعنی همگام با غسل زیارت جابربن عبدالله انصاری خود را پاک و طاهر گردانیدن و متخلّق به اخلاق حسنه شدن و شستن کثافات گناه و تعلّقات شیطانی و یزیدی و معطّر شدن به عطر فضائل و مناقب معصومین (علیهم السلام).

اربعین یعنی گریه های عاشقانه و از درون سوختن های واصلانه. اربعین یعنی یتیم نوازی از فرزندان امام و شهدا. اربعین یعنی حرکتی دوباره به سوی عاشورائی شدن. اربعین یعنی با شهدا زیستن وبا شهادت باقی ماندن. اربعین یعنی عاشورا، و عاشورا یعنی اربعین؛ چرا که خون و پیام دو عنصر ناگسستنی برای دوام وبقای نهضت اسلامی می باشد.

اربعین یعنی اربعین

پي‌نوشت:

1-ر.ک:«اربعین در فرهنگ اسلامی»، سید رضا تقوی، انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی.

2- صلوات شعبانیه ی امام سجاد (علیه السلام)

نویسنده: فرزاد محمديان آزاد