كازرون و خشكسالي

کد خبر: ۳۱۹۶

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۸۸ - ۱۵:۴۵

خشکسالی حالتی نرمال و مستمر از اقلیم است اگر چه عده ای به اشتباه آن را واقعه ای تصادفی و نادر می پندارند این پدیده تقریبا در تمامی مناطق اقلیمی رخ می دهد و مشخصات آن از یک نقطه به نقطه دیگر کاملا متفاوت است خشکسالی جزء بلایای طبیعی نامحسوس است که تلفات انسانی زیادی ندارد ولی ضررهای اقتصادی فراوانی دارد.

به میزانی که مردم فکر می کنند زلزله و سیل بلای طبیعی هستند به خشکسالی اهمیت نمی دهند برای بسیاری از مردم کمبود آب به معنی جیره بندی و قطعی گاه بیگاه آب است در حالی که ابعاد خشکسالی خیلی وسیعتر است متاسفانه خشکسالی در روزنامه ها و مجلات نسبت به دیگر بلایای طبیعی کمتر انعکاس پیدا می کند.

مهمترین حرفی که اقلیم ما می زند این است که کشور ما متاثر از پدیده خشکسالی است. خشکسالی کابوسی است که چندین هزار سال مردم ایران با آن درگیر بوده اند، آنچه از آثار کتیبه های تخت جمشید بدست آمده حکایت از آن دارد که خشکسالی از بلاههای عهد باستان به شمار می رفته است." سخن داریوش که از خدا می خواست تا ایران از سه پتیاره مصون دارد:دروغ، خشکسالی، دشمن در واقع آرزوی همه مردم آن زمان خلاصه می کرد و ایران باستان بیش از هر چیز از این سه چیز در رنج بوده است"

اما یکسری عوامل باعث تشدید خشکسالی شده که در ذیل به آن اشاره می کنیم.

به علت فعالیتهای صنعتی و کشاورزی و شهری بشر افزایش گرمایش زمین را به همراه داشته که منجر به زیاد شدن گازهای گلخانه ای و دی اکسید کربن در جو زمین شده است. اگر بشر راه حل مناسبی برای کاهش گازهای گلخانه ای پیدا نکند کشورهایی مثل ایران با کاهش بارندگی، افزایش تبخیر و یک بحران شدید زیست محیطی روبرو خواهد شد.

در سال 1337 جمعیت ایران 16 میلیون نفر بوده ولی حالا 70 ملیون نفر است در حالی که میزان بارش باران ثابت بوده ولی برداشت از آبهای زیر زمینی بیشتر شده است.

بیش از 90 درصد آب مصرفی کشور در بخش کشاورزی است، آمارها نشان می دهد که راندمان آبیاری ما در بخش کشاورزی در حدود 30 الی 35 درصد است یعنی کشوری که تا این حد بحران آب دارد 65 درصد آبی که به سطح می رسد به مصرف تولید مواد غذایی نمی رسد و به حدر می رود.

تاثیرات خشکسالی بر زندگی مردم گسترده است از جمله کاهش محصولات کشاورزی، کمبود آب برای مصرف خانگی و صنعتی که اگر خشکسالی به همین منوال ادامه پیدا کند ممکن است جیره بندی آب برای کلان شهرها در نظر گرفته شود، کاهش میزان تولید برق از نیروگاهها، پایین آمدن ناخالص ملی، خشک شدن تالابها و دریاچه ها که آثار مخرب زیست محیطی به همراه دارد، تاثیر منفی بر صنعت دامداری، استفاده زیاد از آب زیر زمینی باعث می شود که سطح آب در همه جا پایین بیاید و پوشش گیاهی مراتع از بین برود.

خشکسالی واقعیتی اجتناب ناپذیر در اقلیم کشور ما است، سیاست گذاریهای کلان جامعه ما باید به سمتی برود که وابستگی معیشیتی به زمین در کشور کاهش پیدا کند و سهم خدمات و صنعت در تولید ناخالص ملی اضافه کنیم و از سهم کشاورزی کم کنیم، سرمایه گذاری در آب و خاک با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیای کشور انجام گیرد، سطح زیر کشت کشاورزی را کاهش دهیم و بجای آن از روش گلخانه ای برای تولید بعضی از محصولات کشاورزی استفاده کنیم، از آبیاریهای غرقابی بپرهیزیم و از روشهای نوین در آبیاری استفاده کنیم، جلوگیری از افزایش اراضی کم بازده، آبخیزداری ، استفاده از پساب فاضلابهای خانگی در کشاورزی ، باروری ابرها ، شیرین کردن آبهای شور.

کشاورزان ما در این سالها با دو مشکل اساسی روبه روشده اند یکی پدیده خشکسالی و دیگری واردات بی رویه محصولات کشاورزی است.

درصد زیادی از شغل مردم روستاهای کازرون کشاورزی و یا به کشاورزی وابسته است. بنابر این آثار زیان بار این دو پدیده هم بر مردم روستا و هم بر اقتصادهای وابسته به کشاورزی اثرات نامطلوبی گذاشته است. متاسفانه کشاورزان برای دست یافتن به آب هزینه های هنگفتی متحمل شده اند و در بعضی مناطق با نابودی کشاورزی روبه رو شده است. هزینه های تامین آب و رشد صعودی دیگر نهاده های کشاورزی از قبیل کود، سم، بذر، سوخت و... باعث شده که هزینه تمام شده محصولات کشاورزی بالا رود و وقتی محصولات کشاورزی خصوصا میوه های سردرختی وارد بازار شود با هجوم محصولات وارداتی روبه رو می شود که قیمت فروش محصولات کشاورزی داخلی زیرقیمت تمام شده محصول است. در این حالت اقتصاد کشاورزی به شدت صدمه خواهد دید واثرات زیانبار اجتمایی بر مردم روستاها خواهد گذاشت.

از آنجا که شهرستان کازرون ، اقتصادی وابسته به کشاورزی دارد بازارهای تجاری، با نوعی رکود دو چندان مواجه شده است زیرا اقتصاد کازرون از یک سو به کشاورزی وابسته است و ازطرف دیگر، دولت سیاست انقباضی در پیش گرفته، و از آثار سیاست انقباضی اقتصادی می‌توان به کمبود نقدینگی، رکود اقتصادی، اشاره کرد. کمبود نقدینگی در کشور باعث شده قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده که اثرات آن در کل اقتصاد و خرید محصو لات کشاورزی هم دیده می‌شود. بنابراین در این شهرها بازارها در بی رونقی مشهود تری بسر می‌برند. شهرستان کازرون نیز به علت صنعتی نبودن و وابستگی بازار آن به اقتصاد کشاورزی دچار رکود شدیدی شده است.

متاسفانه هم اکنون کشور دچار سیاست زدگی شده است که هر چه زودتر باید این مسائل را کنار بگذاریم و به مسائل اساسی و حیاتی مملکت بپردازیم و با مدیریتی شایسته و برنامه ریزیهای علمی از بحرانها عبور کنیم.

نویسنده: علیرضا دهقان