ولايت فقيه در نگاه‌ فقهاي پيشين

کد خبر: ۲۳۱۵

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۳۸۸ - ۰۰:۰۲

برخلاف تبليغات سويي كه برخي جاهلان و يا مغرضان انجام مي‌دهند و چنين وانمود مي‌كنند كه قبل از امام خميني(رض) هيچ‌كدام از فقها به ولايت فقيه معتقد نبوده‌اند، بايد گفت: اصل اعتقاد به«ولايت فقيه» در زمان غيبت و نيابت عام فقها، اصلي پذيرفته شده بين فقهاي متقدم و متأخر مي‌باشد و اختصاصي به فقهاي معاصر ندارد. فقيهان بزرگ شيعه، نوعاً در لابه‌لاي كتاب‌هايشان با تناسب موضوع، به اصل«ولايت فقيه» اشاره كرده‌اند. از جمله:

1- محقق ثاني:

«فقهاي شيعه، اتفاق نظر دارند كه فقيه عادل جامع الشرايط، در زمان غيبت امام(عج) نايب امامان معصوم هستند».(رسائل، محقق كركي، ج1،ص142)

2- صاحب جواهر:

«كسي كه در ولايت فقيه ترديد كند، طعم فقه را نچشيده و رمز كلمات امامان معصوم(ع) را نفهميده است».(جواهر الكلام، ج21،ص142)

3- ملا احمد نراقي:

«فقيه، بر دو امر ولايت دارد. اول: بر آن‌چه پيامبر و امام ولايت دارد، فقيه نيز ولايت دارد. دوم: هر عملي كه به دين و دنياي مردم مربوط باشد و ناگزير بايد انجام گيرد.»(عوائد الايام، ص187)

4- شيخ مرتضي انصاري:

«فقيه، براساس روايات، نايب عام امام(ع) و حجت امام بر مردم وامين و جانشين اوست».(مكاسب، شيخ انصاري)

5- محقق همداني:

«فقيه به جاي امام(ع) نشسته و در همه‌ي اموري كه امام(ع) براي عموم شيعيان مرجع بوده، فقيه مرجع است، تا شيعيان متحير نمانند». (مصباح الفقيه، همداني، ص160)

6- علامه‌ي بحرالعلوم:

«از اين رو، براي حفظ نظام جامعه‌ي اسلامي، امام (ع) بايد جانشين براي خود تعيين كند و او جز فقيه جامع الشرايط نيست اين را مي‌توان از برخي روايات استفاده كرد. اجماع بر مسأله‌ي ولايت فقيه، بيش از حد استفاضه است. مطلب بحمدا... واضح است و جاي شك و شبهه‌اي وجود ندارد».(بلغه الفقيه، ج3، ص221)

7- آيت ا... كشميري:

« در اين وقت كه امام زمان(عج) غايب است، فقيه جامع الشرايط عادل، نايب آن حضرت است، تا در ميان مسلمين، حافظ حدود الهي باشد».(نجوم السماء، ص111)

8- آيت ا... بروجردي:

«اين‌كه فقيه عادل، از طرف ائمه‌ي معصومين(ع) جهت اداره‌ي جامعه، منصوب شده است، از اموري است كه بحثي در آن نيست(دراسات،ج1،ص459)

9- آيت ا... مرتضي حائري:

«فقيه از سوي امام، حجت است و حجت بودن او از طرف امام، معنايش اين است كه در همه‌ي مواردي كه بايد به امام(ع) مراجعه شود، فقيه مرجعيت و حجيت دارد»(صلوه الجمعه،ص144)

10- آيت ا... نائيني:

«ثبوت نيابت فقها و نواب عام عصر غيبت، در اقامه وظايف مذكوره(حفظ و نظم ممالك اسلامي) از قطعيات مذهب است». (تنبيه الامه، ص46).

علاوه بر فقهاي مذكور، بسياري ديگر از فقيهان، تصريحاتي درباره‌ي اصل ولايت فقيه دارند كه جهت رعايت اختصار از بيان آن‌ها خودداري مي‌شود.

نویسنده: همت سهراب‌پور