مصاحبه با دهقان ناصرآبادي درباره پريشان

هفنه نامه بيشاپور

کد خبر: ۲۱۲۵

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۳۸۷ - ۱۶:۴۷

محسن عباس‌پور: بسياري از اشخاصي كه اسفند 86 پاي صندوق رأي رفتند و اسم غلامرضا دهقان ناصرآبادي را درون صندوق انداختند، شايد فكرش را هم نمي كردند يك سال بعد منتخب آنها به عنوان يكي از اصلي‌ترين حاميان ساخت جاده بر روي درياچه پريشان باشد. بنابراين خيلي‌ها از آقاي دهقان يك ته زمينه منفي در ذهنشان ايجاد شده، شما در اين زمينه چه صحبتي داريد؟

در زمان انتخابات هر كانديدايي براي خودش يك شعار انتخاباتي داشت. شعار ما هم «صداقت بالاترين سياست است» تعريف شد، كه از فرمايشات مولي متقيان علي (ع) است.

بنابراين از همان ابتدا هم سعي كردم به همين گونه در صحبت ها و عملكرد اثبات كنم. بعد از ديدارهايي كه با مردم داشتيم، مشكلات را شناسايي و آنها را اولويت‌بندي كرديم و سعي كرديم تا آنجا كه امكان دارد با رعايت ضوابط و قوانين و مقرارت حاكم در جهت برطرف كردن مشكلات مردم گام موثري برداريم. براساس بررسي‌هايي كه صورت گرفت يكي از مشكلات عمده شهرستان كازرون مهجور ماندن اماكن تفريحي و تاريخي بود.

با شناخت اين مشكل سعي كرديم از پتانسيل هاي موجود بيشترين بهره‌برداري را داشته باشيم. بنابراين فعاليت‌هايي را براي منطقه تاريخي بيشاپور و منطقه‌ي طبيعي پريشان آغاز كرديم.

در ارتباط با درياچه پريشان مستحضريد كه اين درياچه به عنوان يكي از بزرگترين درياچه‌هاي آب شيرين دنيا از مواهب الهي است كه در كازرون وجود دارد. اما حقيقتاً و انصافاً تاكنون استفاده خوبي از اين درياچه نشده است .

در جلسه با آقاي مشايي اين بحث مطرح شد و با توجه به مصوبه هيئت محترم دولت كه اين منطقه را به عنوان منطقه‌ي نمونه گردشگري مصوب كردند، پيگير اين موضوع بوديم كه مصوبه‌ي هيئت محترم دولت اجرايي شود .

يك منطقه‌ي نمونه‌ي گردشگري نياز به زيرساخت‌هايي دارد و از جمله اين زيرساخت‌ها، جاده است و امكاناتي همچون برق، تلفن و گاز و ساير وسايلي كه بتواند خدماتي را جهت توريست‌ها و جهانگردان ارائه نمايد. از طرفي هم ما در زمان انتخابات و سركشي بعد از انتخابات به حوزه‌هاي انتخابيه و مخصوصاً دهستان فامور و روستاهاي همجوار درياچه پريشان متوجه شديم كه همواره مطالبات مردم، احداث جاده‌اي از حدفاصل روستاي پريشان تا روستاي شهرنجان، جهت دسترسي آسان به مركز شهرستان و استفاده از خدمات شهري، از قبيل خدمات بهداشتي و درماني و ساير خدمات رفاهي است.

با توجه به اين دو موضوع جلسه‌اي را در فرمانداري با حضور فرماندار برگزار كرديم. طي اين جلسه ضرورت احداث جاده بر اساس سه محور عنوان گرديد . يكي براساس ضرورت امنيتي كه اين جاده داشت. با توجه به اينكه تنها راه ارتباطي بخش جره و بالاده به عنوان يكي از بخش‌هاي گسترده شهرستان كازرون همين راه ارتباطي موجود است كه از بين برخي روستاها عبور مي‌كند و نياز بود كه در موارد ضروري از راه ارتباطي به موازي اين راه به بخش جره و بالاده دسترسي داشته باشيم.

دومين محور، بحث اقتصادي آن منطقه است . باتوجه به اينكه بخش فامور و پريشان به عنوان يكي از قطب‌هاي كشاورزي شهرستان كه سالانه حدود 2ميليون تن محصول كشاورزي توليد مي‌كند و بايستي اين توليدات به ميادين ميوه و تره‌بار منتقل شود، بنابراين بايستي راهي ايجاد نمود تا در كمترين زمان ممكن و با كمترين هزينه، محصولات كشاورزي به ميادين ميوه و تره بار منتقل شود.

موضوع سوم هم اين بود كه در زمان خشك شدن درياچه، افراد با استفاده از خودروهاي سنگين و نيمه سنگين از بستر درياچه عبور مي‌كردند و با ريختن زباله و آتش‌زدن نيزارها و شكار گونه‌هاي گياهي و جانوري صدمات جبران‌ناپذيري را برتالاب وارد مي‌كردند.

بنابراين مقرر گرديد كار احداث جاده در حدفاصل روستاي پريشان تا شهرنجان دنبال شود. طبيعتاً كارهاي كلان در سطح كلان و ملي توسط بنده به عنوان نماينده مردم شريف شهرستان كازرون انجام گرفت.

با توجه به اينكه اين منطقه از جمله مناطق حفاظت شده تحت امر سازمان حفاظت محيط زيست بود، سعي كرديم از ابتدا راه قانوني را طي نماييم. در تاريخ 29 مهر 87 موضوع ضرورت احداث اين جاده را به عرض خانم جوادي رييس سازمان حفاظت محيط زيست كشور رسانديم و تأكيد كرديم با توجه به حساسيت و اهميت موضوع و درخواست‌هاي مكرر اهالي محترم مناطق حوالي درياچه پريشان، اداره كل راه و ترابري فارس آغاز به كار و نقشه‌ برداري از مسير موجود و انتخاب مناسب‌ترين مسير با رعايت فاصله از درياچه پريشان تا جايي كه موانع طبيعي اجازه دهد را شروع نمايد.

بنابراين صدور دستور مقتضي مورد استدعا قرار گرفت كه خانم جوادي موضوع را به مديركل حفاظت محيط زيست استان ارجاع دادند.

اعتبار اين مسير را از چه محلي تأمين كرديد؟

در اين زمينه بنده طي جلساتي كه با رياست دفتر مناطق محروم معاونت رييس جمهور آقاي بشارتي داشتيم سعي كردم اعتباراتي را جهت احداث اين جاده جذب نمايم.

بعد از اينكه اعتبارات مورد موافقت مسوولين امر قرار گرفت در خصوص احداث جاده همواره سعي كرديم با رعايت كليه‌ي ضوابط مسير از منطقي‌ترين قسمت و رعايت فاصله قانوني از درياچه پريشان انتخاب شود كه كمترين صدمه را بر محيط زيست وارد آورد .

در جلسه‌اي كه با آقاي خانبازي رييس محيط زيست كازرون داشتيم، نقشه‌هايي كه از ابتدا طراحي و ترسيم شده بود را ديدم و با توجه به اينكه جاده مال‌رويي از مسير روستاي پريشان به روستاي شهرنجان منتهي مي‌شد سعي كرديم نسبت به بهينه سازي اين مسير اقدام شود.

بعد از آن هم اقداماتي از سوي اداره راه و ترابري مبني بر نقشه‌برداري از مسير صورت گرفت و پس از آن آقاي فرماندار طي مكاتبه‌اي به سازمان محيط زيست اعلام كرد كه مقدمات احداث جاده انجام گرديده و مطالعات آن به اتمام رسيده فلذا ضروري است كه اين سازمان همكاري‌هاي لازم را با اداره راه و ترابري داشته باشد كه رونوشت هم براي بنده ارسال كردند و بنده هم از اين قضيه خيلي خوشحال شدم كه از طرفي مطالبات به حق مردم منطقه لحاظ شده و از طرفي هم مطالعات اين جاده با رعايت ضوابط و قوانين و مقرارت انجام شده است.

اما بعد از آن موضوع مورد اعتراض بسياري از دوستان حافظ محيط زيست قرار گرفت و بعضي از مسوولين اجرايي شهرستان هم در اين خصوص كم لطفي كردند.

با اينكه تمامي اقداماتي كه انجام گرفته بود با هماهنگي آنها و بعضاً هم بر اساس اطلاعاتي كه آنها داده بودند، صورت پذيرفته بود، اما اعلام كردند كه ما اطلاعي از موضوع نداريم.

اواخر مهرماه شما درخواست مطالعات را به خانم جوادي رييس سازمان حفاظت محيط زيست ارسال كرديد، ظرف يك ماه و نيم به شما اعلام شد كه مطالعات انجام شده و حتي كار نقشه‌برداري و تعيين مسير صورت گرفته و عمليات اجرايي هم شروع شده است. با توجه به سابقه‌اي كه ما از ساير پروژه‌هاي راهسازي مثل كمربندي كازرون و تونل بناف و حتي ساير پروژه‌ها در ديگر نقاط كشور داريم، فكر كنم ثبت اين بازه‌ي زماني در نوع خود يك ركورد قلمداد شود. شما به اين روند اخذ مجوز شك نكرديد كه ممكن است زمان سپري شده جهت انجام روند قانوني كمي بعيد باشد؟

با توجه به اينكه مسير، مسير كوتاهي بود و از طرفي هم مورد تأكيد مسوولين اجرايي كشور بود و حتي در قالب طرح منطقه‌ي نمونه‌ي گردشگري به عنوان يكي از مصوبات سفر هيئت دولت بود، موردي نداشت. البته اين قضيه، قضيه تازه‌اي هم نيست. مصوبه‌ي سفر هيئت دولت به استان فارس در سال 86 صورت گرفته بود.

يكي از دلايل ساخت اين جاده را ايجاد زيرساخت براي اين منطقه‌ي نمونه‌ي گردشگري عنوان نموديد. اگر به سايت‌هاي اينترنتي گردشگران خارجي مراجعه كنيم متوجه مي‌شويم كه تمامي عكس‌هايي كه اين گردشگران از درياچه‌ي پريشان ثبت كرده‌اند مربوط به قسمت‌هاي بكر درياچه بوده است. در واقع بسياري از گردشگران و توريست‌ها به دنبال نقاط بكر و زيبا هستند.

در تعريف جديد گردشگري هم لزومي براي احداث جاده در همه‌ي قسمت‌ها نيست. آيا به اعتقاد شما براي فراهم ساختن زيرساخت‌ها جاده بايد به هر قيمتي و از هر مسيري عبور كند؟

ما در مكاتباتمان متذكر شديم كه كارشناسان حفاظت محيط زيست منطقي‌ترين مسير را كه كمترين عوارض زيست‌ محيطي به همراه داشته باشد تعيين كنند تا علاوه بر حفظ حرمت مناطق، با صدور مجوز، بهسازي مسير مورد نظر اهالي روستاهاي اطراف درياچه را فراهم آورند.

ما اگر احساس كنيم كه احداث جاده در آن منطقه باعث تخريب محيط زيست و صدمه به تالاب مي‌شود به هيچ وجه با اين كار موافق نيستيم . آنچه كه مد نظر ما بوده و صراحتاً و موكداً اعلام كرده‌ايم احداث جاده در مسيري است كه تخريبي را براي محيط زيست به دنبال نداشته باشد.

كار ساخت جاده جديد درياچه پريشان درصورتي شروع شد كه هيچ‌گونه مجوزي از سازمان محيط زيست اخذ نشده بود.

فرماندار كازرون در نامه‌شان اعلام كرده‌اند كه مطالعات انجام شده است. وقتي كه اولين مقام اجرايي شهرستان صراحتاً اعلام مي‌كنند كه مطالعات انجام شده، باتوجه به اينكه ساير نهادهاي اجرايي تحت امر ايشان هستند، طبيعي است كه بنده هم بنا را بر طي مراحل معمول قرار دهم.

طول مسيري كه به شما اعلام شد چند متر بود؟

چيزي كه به ما اعلام شده 2 كيلومتر بوده. ولي اين مسير دقيقاً چهار و نيم كيلومتر است كه فقط حدود 2 كيلومتر از آن آب درياچه مستقيم به كوه وصل مي‌شده است، يعني دقيقاً در بستر درياچه.

در ضمن شما اشاره كرديد به بهسازي يك مسير مالرو، اين مسير از كدام قسمت عبور مي‌كرده؟

بر اساس نقشه‌اي كه در محيط زيست وجود دارد، توافقي در اين خصوص بين سازمان محيط زيست و عوامل اجرايي نقشه‌ برداري صورت گرفت. من در اين خصوص اطلاعات دقيقي ندارم.

خب مقداري جلوتر بياييم. 14بهمن دادستان كل كشور دستور توقف كار ساخت جاده و برخورد با متخلفان را داد. پس از آن يكي از معاونان مرتبط در سازمان حفاظت محيط زيست پيمانكار جاده را به عنوان متخلف شناسايي و اعلام نمود كه بايستي 400ميليون تومان بپردازد. شما به عنوان يك قانون‌گذار كه وظيفه‌ي نظارت بر اجراي قانون را هم داريد، براي احقاق حقوق قانوني مردم و لحاظ كردن قانون و برخورد با متخلفاني كه در حوزه‌ي انتخابيه شما قوانين را زير پا گذاشتند چه اقدامي انجام داديد؟

اگر نظر كارشناسان محيط زيست بر اين باشد كه اين امر تعرض و تخلف نسبت به قوانين محيط زيست است من هم به عنوان قانونگذار كه ناظر بر اجراي قوانين هستم، با شما موافقم. اما معتقدم كه اين امر تخريب نيست. معتقدم آن چيزي كه مورد خواست و نظر ما بوده احداث مسيري منطقي در حاشيه درياچه پريشان بوده است. اما آن چيزي كه بعد از آن اتفاق افتاد و اعتراضات بعضي از مسوولين، سرپوشي بود بر تخلفات و بي‌توجهي آنها در گذشته نسبت به درياچه پريشان و از ترس اينكه بعد از احداث اين جاده مردم آنها را زير سوال ببرند، سعي كردند با تقويت اين اعتراضات دست به اقدامي پيش‌گيرانه در برابر رسوايي خودشان بزنند.

اگر به درياچه برويد خواهيد ديد درياچه پريشان آن‌چيزي كه در عكس‌ها و فيلم‌ها نشان داده مي‌شود، نيست.

درياچه پريشان سه سال است كه دچار خشك‌ سالي شده و تالاب از بين رفته است. درياچه اي كه روزي با قايق از اين سمت به آن سمتش مي‌رفتند امروز با پاي پياده مي‌توانيد عرض آن را طي كنيد.

امروز بايستي كساني كه بي‌توجهي كردند پاسخگوي اعمال خودشان باشند. كساني كه چشمشان را بستند تا تلمبه‌هاي غيرمجاز و پمپ‌هاي غيرمجاز را بر درياچه گذاشتند. كساني كه چشمشان را بستند و آنجا جاده كشيده شد و اسكله صيادي ساخته شد.

من متاسفم امروز كه درياچه بعد از سه سال خشكسالي، خشك شده و نيزارهايي كه روزي به عنوان زيستگاه پرندگان و جانوران بود، دچار آتش‌سوزي شده و اين امر را منتصب مي‌كنند به احداث جاده.

خواهش مي‌كنم كه بررسي دقيق داشته باشند نسبت به موضوع و علت اصلي تخريب تالاب را خواستار شوند.

بنده به عنوان نماينده مردم فهيم شهرستان كازرون مدعي اين امر هستم كه كساني كه باعث تخريب تالاب پريشان شدند بايستي مورد مواخذه و بازخواست قرار گيرند.

اعتبارتي كه از طريق سازمان هاي بين المللي پيش‌بيني شد كجا هزينه شد؟ چه استفاده‌اي از آن شده؟ آيا راهي براي جلوگيري از خشك شدن تالاب و مبارزه با خشك‌سالي از طرف مسوولين امر پيش‌بيني شده بود؟ واقعاً اين موضوع را شما تيتر كنيد كه آيا با شعار مي‌توان درياچه پريشان را حفظ كرد يا به دوران قبل برگرداند؟

آنهايي كه امروز اين شعار را ميدهند چرا ديروز متوجه قضيه نبودند تا امروز شاهد اين تخريب‌ها نباشند؟ آيا مطالعاتي كه انجام شده بود تا در سال‌هاي خشك‌سالي بتوانند با جايگزين كردن رودخانه‌هاي فصلي يا رودخانه جره، آب درياچه را تأمين كنند دو سال پيش چه اقداماتي را جهت اجراي اين امر انجام دادند؟

بحث‌هاي خوبي را اشاره كرديد. اما در ارتباط با جاده دقيقاً شاهد بوديم كه ماشين‌آلات راهسازي خاكسترهاي موجود از نيزارهاي واقع در مسير جاده را از مسير جمع مي‌كردند و مسير را تسطيح مي‌نمودند. بنابراين مشخصاً اين احتمال به ذهن مي‌آيد كه حداقل بخش عمده‌اي از نيزارهاي آتش گرفته توسط گروه‌هاي راهسازي تخريب شده‌اند . طبق برآوردها حدود 800 متر زيرسازي جاده در بستر درياچه بدون اخذ مجوز از محيط زيست انجام داده‌اند. براي اين موارد تخلف كه در حال حاضر هم در جريان است اقدامي انجام داده ايد؟

من تأييد نمي‌كنم كه توسط راهسازان اين آتش‌سوزي صورت گرفته باشد. ضرورتي هم نداشته است، چراكه با وجود دستگاه‌هاي راهسازي پيشرفته نيازي نبوده كه نيزارها آتش زده شود و بعداً راهسازي صورت گرفته باشد.

شايد توسط افراد ديگري چنين اقدامي صورت گرفته باشد. ولي اگر اين كار توسط راهسازان انجام شده باشد، با توجه به اينكه نظر بنده احداث مسير از منطقي‌ترين راه بوده، مورد تأييد بنده نيست.

دوستاني هم كه عمليات اجرايي را انجام دادند، بر اساس مكاتباتي بوده كه توسط فرماندار محترم مبني بر اينكه مطالعات انجام شده صورت پذيرفته است.

در حال حاضر وضعيت ساخت اين جاده در چه وضعيتي قرار دارد؟

ما اعتقاد قلبي داريم كه بايستي جاده‌اي در آن منطقه با رعايت قوانين و ضوابط زيست محيطي تا آنجايي كه كمترين خسارت به محيط زيست منطقه وارد آيد، ساخته شود.

طي جلسه‌اي كه هفته‌ي پيش در فرمانداري با حضور رييس اداره حفاظت محيط زيست و رييس اداره راه و فرماندار برگزار شده، مسير دومي در دستور كار قرار گرفته است. قرار بر اين است كه مسير دومي تعريف شود كه كمترين صدمه و خسارت را به درياچه وارد آورد و بتوانند از آن مسير هم مطالبات مردم دهستان فامور را پاسخ دهند و هم مردم كازرون بتوانند از منطقه‌ي پريشان نهايت استفاده را ببرند.

اين جاده جديد در چه مرحله‌اي است؟

مسير در حال مطالعه است.

فكر مي كنيد كار مطالعه آن چه زماني تمام شود؟

دقيقاً معلوم نيست.

مي‌توانيد اين قول را به حافظان محيط زيست و عموم مردم كازرون بدهيد كه پس از پايان مطالعات مربوط به مسير جديد و قبل از اجراي هرگونه عمليات اجرايي در اين مسير، نقشه آن از طريق رسانه ها منتشر شود.

نقشه اين مسير حتماً بعد از طي مراحل قانوني به عرض شما خواهد رسيد.

در لابلاي مناقشات مربوط به ساخت جاده در درياچه پريشان شايع شد كه گروه راهسازي چراغ سبزي را از طرف آقاي دهقان دريافت كرده اند و قول مساعد مربوط به مجوز و تأمين هزينه را از جانب شما دريافت كردند. شما اين مورد را تأييد مي‌كنيد.

شما كه خودتان ميفرماييد شايعه است . [خنده ] با توجه به اعتقاد قلبي كه به اقدامات مسوولين اجرايي شهرستان داشتم، وقتي كه مسئله مورد اعتراض قرار گرفت، من عرض كردم بر اساس مكاتبه فرماندار و مطالعات صورت گرفته، شما مشكلي در اين خصوص نداريد. اما بعد از اينكه موضوع را بررسي كرديم و ديديم كه موضوع مورد تأييد سازمان حفاظت محيط زيست نيست، ما هم گفتيم تا جلب نظر كارشناسان سازمان حفاظت محيط زيست صورت نگيرد، عمليات اجرايي راهسازي متوقف شود.

گفته مي‌شود شما بعد از توقف عمليات راهسازي رايزني‌هايي را شروع كرده و فشارهايي را بر بدنه‌ي سازمان حفاظت محيط زيست وارد كرده ايد تا سريعاً كار احداث جاده رفع توقيف شده و عمليات راهسازي ادامه يابد. اين مورد را تأييد مي‌كنيد؟

بنده مكاتبه‌ي ديگري در تاريخ 9 بهمن ماه 87 با رياست سازمان محيط زيست داشته و مجدداً درخواست كرده‌ام كه: دستور فرمايند كارشناسان مربوطه به همراه اعضا شوراي اسلامي و معتمدين روستاهاي همجوار درياچه پريشان به عنوان حافظان واقعي محيط زيست، پس از حضور در منطقه، منطقي‌ترين مسير كه كمترين عوارض زيست محيطي را به همراه داشته باشد، تعيين تا علاوه بر صدور مجوز مورد نظر جهت بهسازي مسير، اهالي روستاهاي مذكور را در حراست از مناطق حفاظت شده فوق بيش از پيش تشويق و ترغيب نماييد.

اين امر هم تأكيد بر اجرايي شدن مسير اول نبوده، تأكيد بنده بر اين بوده كه ضرورت احداث اين جاده را به عرض مسوولين محترم كشور برسانم و تأكيدم بر مسير منطقي با نظر كارشناسان سازمان حفاظت محيط زيست بوده است.

اگر زماني كارشناسان محيط زيست اعلام كنند كه هيچ راهي براي احداث جاده در حاشيه تالاب وجود ندارد و احداث هر مسيري باعث تخريب تالاب و اكوسيستم آن ميشود، واكنش شما چه خواهد بود؟

ما تابع قوانين و مقررات حاكم هستيم. هيچ‌وقت امري را برخلاف قانون مطالبه نكردم. اما باتوجه به پيشرفت علوم و فنوني كه صورت گرفته و نياز جامعه‌ي بشري امروز، من فكر نمي‌كنم چنين پاسخ منفي صادر شود . درياچه پريشان به عنوان يك منطقه‌ي توريستي و جهانگردي كه مورد تصويب هيئت دولت است نياز به زيرساختي مانند جاده دارد.

در پايان اگر صحبت خاصي باقي مانده بفرماييد.

بنده چند تقاضا از چند گروه دارم. درخواست و توقع من از روزنامه‌ها و مطبوعات و اصحاب رسانه اين است كه در اين خصوص همواره سعي كنند مطالب را بر اساس واقعيت‌ها منعكس كنند. اگر امروز تخريبي در درياچه پريشان صورت گرفته، اين تخريب را صددرصد منتهي به احداث اين جاده نكنند.

اين جاده در ابتداي كار بوده و اگر تخريبي صورت گرفته، علت‌يابي كنند و بر اساس واقعيت‌هاي موجود اخبار را انعكاس دهند.

دومين درخواست را از مسوولين اجرايي شهرستان و مسوولين فرهنگي شهرستان دارم كه موضوع درياچه را با توجه به اهميت اين منطقه در جذب توريست، مورد توجه جدي قرار بدهند و تلاش كنند تا انشاءالله اين منطقه به عنوان يك منطقه حفاظت شده و پايدار باقي بماند و اعتبارتي كه از طريق سازمان‌هاي ملل و نهادهاي مردمي بين‌المللي به اين منطقه تخصص يافته جذب كنند و زمينه اجرايي شدن مصوبه هيئت محترم دولت را در اين منطقه فراهم كنند تا به عنوان يك منبع درآمد در شهرستان مورد استفاده قرار گيرد.

ويژه‌نامه‌ي هفته نامه بيشاپور، 5 اسفند 1387. ش 153.