1500 سال، پیوستگی و جاودانگی نام «کازرون»

درباره نام کازرون تاکنون نظرات غیرکارشناسی بسیاری گفته شده مانند این که نام کازرون از «گازران» می آید یا نام کازرون برگرفته از «کوه زران» است، اما حال یافته های باستان شناسی همه این نظرات را رد می کند.

کد خبر: ۱۹۹۹۵

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۲:۲۷

کازرون نما - درباره نام کازرون تاکنون نظرات غیرکارشناسی بسیاری گفته شده مانند این که نام کازرون از «گازران» می آید یا نام کازرون برگرفته از «کوه زران» است، اما حال یافته های باستان شناسی همه این نظرات را رد می کند.

به تازگی بنیاد توسعه کازرون شناسی، یک مقاله علمی با عنوان «بازسازی تقسیمات استان ساسانی بیشاپور....نوشته پارساقاسمی،ریکاگیزلن،رضانوروزی وعزیزالله رضایی» را بازنشر کرده است که درباره یافته های باستان شناسی در تل قلعه سیف آباد در سال 1393 است. در این مقاله گفته شده که در تل قلعه سیف آباد در 5 کیلومتری شهر کازرون، گلمهره هایی مربوط به حداقل 1500 سال پیش کشف شده که در آن ها نام کازرون به خط پهلوی موجود است.

{$sepehr_album_1104}

بنیاد توسعه کازرون شناسی با استناد به مقاله یاد شده، تصویری از نام مکتوب «کازرون» را براساس خط پهلوی بازنشر کرده و این موضوع را مورد اثبات و تاکید مجدد قرار داده که نام کازرون ارتباطی با برخی نظرات غیرکارشناسی مانند «گازران» یا «کوه زران» ندارد.

در مقاله یاد شده گفته شده که براساس گل مهره های  کشف شده (تکه یا چانه گلی که هنگامی که مرطوب بوده تعدادی اثر مهر از جمله مشخصات شهر مبدا و مقصد روی آن زده می شده و این گلمهره ها به مانند شناسانه یک کالای تجاری در روابط بازرگانی شهرهای دوره ساسانی و قبل از آن بوده است)، بیشاپور خوره (خوره معادل استان امروزی)  شامل حداقل هشت بخش از جمله بخش کازرون بوده است و البته بیشاپور خوره(استان بیشاپور) شامل چندین بخش و بسیار وسیع تر و بزرگتر از شهرتاریخی بیشاپور فعلی در چندکیلومتری شهر کازرون است.

نکته جالب این یافته ها آن است که با استناد به گلمهره های کشف شده ساسانی، نام کازرون به خط پهلوی میانه با همان کاف و نه گاف نوشته شده و از آن جا که گلمهره ها مربوط به سال های 500 میلادی به بعد بوده است، نام کازرون نیز حداقل از 1500 سال پیش تاکنون بدون تغییر ادامه یافته و این نام دارای سند تاریخی ثابت شده است.

گلمهره های ساسانی سیف آباد، تا کنون قدیمی ترین سندمکتوب است که نام «کازرون» را به شکل فعلی و بدون تغییر نشان می دهد و البته ممکن است در آینده آثار دیگری کشف شود که قدمت نام کازرون را حتی به قبل از سال 500 میلادی برساند، هرچند تا آن زمان قدمت 1500 ساله نام کازرون به شکل فعلی ثابت شده و قطعی است و «گلمهره های سیف آباد» خط پایانی بر همه نظرات غیرکارشناسی درباره ارتباط نام کازرون با برخی ادعاهای غیرتاریخی و غیرعلمی و غیرمستند است.

در این ارتباط، بنیاد توسعه کازرون می گوید: یکی از موضوعات مهم در باره شهر کازرون، تاریخ پیدایش و تلفظ درست نام این شهر تاریخی است. در برخی منابع متاخر و معاصر، بدون استناد و ذکر دلیل، نامهای دیگری چون گازرون، گازرات، کوه‌زران و ... را به عنوان ریشه نام کازرون ذکر کرده‌اند؛ اما کشف گٍل مُهرهای حاوی نام کازرون که در کاوشهای رسمی سازمان میراث فرهنگی از محوطه تل قلعه سیف‌آباد (آباد شاهپور تاریخی) به دست آمده، مهر پایانی بر نظرات غیر کارشناسی است.

پس از سقوط دولت ساسانی و غلبه اعراب، الفبای پارسی میانه (پارسیک یا پهلوی ساسانی) دستخوش تغییرات بنیادین و حذف از حوزه نوشتار گردید. این تغییر و انقطاع از پیشینه تاریخ مکتوب باعث شد که نویسندگان معاصر برای بررسی‌های تاریخی و ریشه‌شناسی نامجای‌ها دست به دامن ذوق و برداشتهای شخصی شوند. اما کشف گِل مُهرهای دوره ساسانی در تل قلعه سیف‌آباد کازرون(آباد شاهپور) نقطه پایانی بر این تفاسیر نادرست است.

این کشف در عین حال اثبات می‌کند که شهر کازرون از معدود شهرهای کشور  است که نامش از دوران تاریخی تاکنون بدون هیچ تغییری به همین شکل کنونی نوشته و خوانده می‌شده است.

ادامه کاوشهای علمی و کشف چنین آثاری فرصتی مناسب برای انجام مطالعات جامع‌تر در سایت‌ها و متون پیش از اسلام است تا اطلاعات ما را نسبت به این مقوله افزایش دهد، اکتشافات بیشتر باستان‌شناسی در محدوده شرق شهر کازرون(محدوده آتشکده کازرون، نیروگاه سیکل ترکیبی، مهرنجان، سیف آباد، تل‌جیدون) می‌تواند به حوزه کازرون پژوهی و ریشه‌‌یابی دیگر نامهای جغرافیایی این شهر باستانی کمک کند.

آوانویسی متن گل‌مهر:

k’clwny

mgwh

byšhpwhly

kāzirūn mow bišābuhr

نویسنده: کازرون نما