رادیو صدای کازرون/لهجه ی کازرونی

کد خبر: ۱۵۴۶۳

تاریخ: ۱۷ تير ۱۳۹۵ - ۲۳:۱۱

دروووووووووووووووووووود

شنوندگان عزیز؛ این صدای رادیو کازرون است که به گوش همه ی شما کازرونی ها در سراسر دنیا می رسد، این رادیو هر کجای دنیا که کازرونی باشد قابل شنیدن است چون کازرونی ها صدا و لهجه ی هم دیگر را خوب می شناسند و خوب می شنوند کافیست که موج رادیو را بر فرکانس لهجه و گوش تان تنظیم کنید.

رادیو صدای کازرون از مرکز شهرستان پخش می شود و برنامه های خود را به صورت زنده از ایستگاه سلمان به گوش شما شهروندان عزیز کازرونی می رساند، خدمت شما شنوندگان عزیز باید عرض کنم که برنامه ی امروز ما دارای یک وِیژگی خاص است که شاید برای اولین بار است که در یک برنامه ی رادیویی پخش می شود این ویژگی مربوط به مهمان عزیزی است که دارای یک ویژگی متمایز با دیگر مهمانان برنامه های رادیو صدای کازرون است، قبل از این که میکروفن را در اختیار مهمان عزیز برنامه قرار بدهم بایستی خدمت شما عزیزان عرض کنم که کسی که با شما صحبت خواهد کرد تمام عمر عزیز خودش را در تحقیق و نگرش بر گویش و ادبیات فولکلور شهرستان کازرون گذاشته و پژوهش هایی درباره ی لهجه ی کازرونی نیز دارد، این محقق خانه نشین ۴۰ سال قطع نـخاع بود، اما یکی از پرکارترین پژوهشگران ایرانی بود و می توانیم از آثار این عزیز به سیر تاریخی تعزیه در کازرون و آشپزی در فرهنگ مردم کازرون نام ببریم و نیز از بین مقالات این بزرگوار می توان به مقاله ی ارزشمند مردم کازرون و عزاداری امام حسین(ع) اشاره کرد.

شنوندگان عزیز کازرونی هم اکنون در خدمت مهمان ویژه ی برنامه ی رادیو صدای کازرون یعنی روح محمد مهدی مظلوم زاده هستیم که در چهارم فروردین ماه 1384 از کازرون به آسمان عروج کرد، و در این برنامه می خواهیم از لهجه ی کازرونی صحبت کنیم که به قول این روح عزیز و آمرزیده و فرهیخته مرحوم مان این لهجه ماندگار است از زمان هخامنشیان و ساسانیان و یکی از زیبا ترین و شیرین ترین لهجه های زبان پارسی است چون در مقایسه با دیگر لهجه ها و گویش های محلی کشور به راحتی قابل فهم است.

در خدمت این روح گرامی هستیم که اخیراً در کنار مقبره ی تنها و بی سر و صدایش فرهیخته ای دیگر از خادمان ادبیات و فرهنگ بومی شهرستان کازرون به خاک سپرده شده است یعنی مرحوم حسن حاتمی، خالق شعر زیبای "گنجشکک اشی مشی" که روحش و روح شان قرین رحمت الهی باد.

شنوندگان عزیز رادیو صدای کازرون این شما و این روح مطهر استاد مظلوم زاده

- با سلام و تشکر از احضار بنده به برنامه ی خوب رادیو صدای کازرون و عرض ادب و احترام به همه ی شنوندگان کازرونی عزیز باید خدمت شما کازرونی های با فرهنگ و ادیب پرور عرض کنم که پیش از سده هشتم و نهم هجری خورشیدی، در شهر کازرون زبان پهلوی رایج بوده که با گذشت زمان، زبان پارسی جای زبان قدیمی کازرون را می گیرد. مثلاً جمله ی " ای بخت بد از پیش من برخیز مگر مرا به باد خواهی داد؟ با گویش قدیمی کازرونی این گونه تلفظ می شده: bahte bevad as teye men alest meγer kem febevâ bekami dârin.? و با لهجه ی جدید کازرونی به این نحو "ای بخت بد اَ پیش مُ پوشو می می خوی مُ اَ باد بیدی؟" یا در جمله ای دیگر "سرانجام کار پنجاه ساله‌اش این بود، آن نیز دیدم" به گویش قدیمی کازرونی می شود kâr-e penzâ sâl-eš em bu oyzemân di و با گویش جدید کازرونی می شود کار پنجا سالش ای بید او وَم دیدُم.

من از شما کازرونی های عزیز تقاضا دارم که بهتر است در مکالمات خودمانی در محیط خانه و در گپ و گفت ها با دوستان و آشنایان و هم چنین در دیگر محاورات تان از این لهجه ی زیبا و دوست داشتنی استفاده کنید و البته در محیط های رسمی و فضاهای اداری و تعلیم و تربیتی ادبی صحبت کردن لازمه ی ارتباط خوب برقرار کردن با مخاطب است ولی هرگز نباید فراموش کنیم که گویش کازرونی از نیاکان مان به ما رسیده و ما بایستی در ترویج و حفظ آن کوشا باشیم.

مثلاً اگر در جایی شنیدید که فرزندی به مادرش گفت کوکوکوکوک پُختَبدی؟ لازم است توجه داشته باشیم که گرسنه بوده و از مادرش سؤال می پرسد که کوکو که پخته بودی کجاست؟ یا اگر کسی گفت گجیشک ِ کو رَ تی تیت، منظورش این بوده که گنجشکه رفت نوک درخت توت و خیلی از این جمله ها.

- عذر می خواهم که کلام شما را قطع می کنم اما در تایید صحبت های شما روح عزیز خودمان باید بگویم که درود به کازرونی های عزیزی که لهجه ی شیرین کازرونی را فراموش نمی کنند حتی اگر مثل هنرمند و بازیگر کازرونی و معروف فیلم و سریال های ایران استاد محمود پاک نیت سال ها در تهران زندگی کرده باشید و این که عزیز هنرمند با افتخار داشت با لهجه ی کازرونی حرف می زد حتی همسر ایشان خانم مهوش صبرکن که از بازیگران بنام سینمای ایران است و ایشون هم با وجود شیرازی بودن و داشتن لهجه ی شیرازی اما با لذت تمام و با زیبایی خاصی کازرونی حرف می زد و می گفت که پسرم در تماس تلفنی که امروز با من داشت گفت ننه، نب حال کوجوی کازرونی؟

جنگ و جِنگه، ساز میایه، از بالای شیراز میاد/ شازده دوماد غم نخور که نومزادت با ناز میاد / سر کوچه ی عروس خانوم شاخه گل کردند سوار / سر کوچه ی شازده دوماد صد شتر کردند قظار، یار مبارک بادا ایشاا... مبارک بادا، یار مبارک بادا ایشاا... مبارک بادا.

این آهنگ هم به افتخار سرکار خانم مهوش صبر کن که دعوت ما کازرونی ها را در دهه ی فرهنگ کازرون با دل و جان پذیرفت و به دیار ناصردیوان آمد.

با صدای زنده یاد نوری از چهره های ماندگار موسیقی ایران برای شما کازرونی های عزیز پخش کردیم اما اجازه بفرمایید تا در ادامه ی برنامه باز از صحبت های روح مرحوم استاد مظلوم زاده استفاده کنیم.

خب استاد در خدمت شما هستیم و لهجه ی کازرونی

- خواهش می کنم؛ لهجه ی کازرونی به خاطر نزدیک بودن به لرها و بوشهری ها در بعضی از کلمات دارای تشابه گفتاری است و رد پای بعضی از گویش های لری و دشتستانی را می توان در لهجه ی کازرونی دنبال کرد اما گذشته از این موضوع اجازه بدهید تا به برخی دیگر از الفاظ یا اصطلاحات ناب کازرونی اشاره کنیم مثلا ما کازرونی ها به تک و توک می گوییم تاک پریک و به بیخ گلو می گوییم بُت خِر و به زمانی که در جایی گیر افتاده ایم و راه گریزی نداریم می گویی کُترُم شده ایم.

من باز از شما روح بزرگوار عذرخواهی می کنم که صحبت تان را قطع می کنم، شنوندگان کازرونی به شما و لهجه ی زیبای تان عشق می ورزیم تا ادامه ی برنامه که در خدمت روح با غیرت استاد مظلوم زاده خواهیم بود به یک موزیک شاد گوش فرا دهید.

از او بالا میاد قدش بلندن عبدلوی لحاف دوز/ چیشاش قشنگن عبدلوی لحاف دوز/ ابروش کمونن عبدلو لحاف دوز / لهجش شیرینن عبدالله لحاف دوز / تو کازرونن عبدلوی لحاف دوز! عیدت مبارک عبدلوی لحاف دوز/

درود به شما خوبان کازرونی، باید در استودیو باشید و ببینید که همکاران بنده با پخش این آهنگ کازرونی و این که در آستانه ی حلول ماه شوال هستیم و عید سعید فطر، چه گونه شادی می کنند و دارند شَپَک می زنند!

استاد عزیز خودم روح گرامی میکروفن رادیو صدای کازرون در اختیار شماست لطفاً بفرمایید.

- سعدی علیه رحمه در یک دوبیتی زیبا می فرماید:

هر چند که هست عالم از خوباپ پر / شیرازی و کازرونی و دشتی و لر ... و ادامه ی شعر

و کازرونی را در ردیف خوبان عالم می شناسد و البته که یکی از خوبی های این کازرونی داشتن لهجه ی زیبایش است پس باید به خود بالید و باید به یک دیگر گفت حال صفوی ده، دیدی مُ کی یُم وا این جُ کجان؟ حال قدر خوتو بیشتر بودونین!

از شما روح نازنین استاد مظلوم زاده کمال تشکر و قدردانی را داریم مطمئن هستیم که آمرزیده ی خداوندی هستید خصوصاً به خاطر دعاهای خوب مردم کازرون در حق روح شما، در این قسمت از برنامه با روح سراسر معرفت محمد مهدی مظلوم زاده خداحافظی می کنیم و یک حمد و سوره تقدیم این روح گرامی و عزیز کازرونی می کنیم با ختم یک صلوات.

شنوندگان عزیز بسیار ممنون و سپاس گزاریم که تا این ساعت به برنامه ی خودتان یعنی لهجه ی کازرونی از رادیو صدای کازرون توجه داشتید، همکاران بنده در اطاق کنترل به من اشاره می کنند که حسن ختام برنامه ی لهجه ی کازرونی یک آهنگ بسیار زیبا و شاد کازرونی است که برای تان انتخاب کرده اند و شما را به شنیدن آن فرا می خوانیم با آرزوی این که همیشه شاد باشید.

نبینم پوزت مُرَن، خدا نخواسه بد باشه / سی چه لُنجِت اُوزونَن، خدا نخواسه بد باشه

شاه دوماد سرت سلامت، سر آسینت مبارک، عروست وا ناز میا خونت مبارک! کی لی لی لی لی لی لی لی؛ اوهوی مبارک، اوهوی مبارک هوی مبارک هوی مبارک عید امام نزیک شده اوهوی مبارک

مثل همیشه و با صدای بلند می گوییم که دوستت دارم یار کازرونی/ دوستت دارم یار کازرونی / دوستت دارم یا کازرونی

تا برنامه ی بعد شما کازرونی های عزیز را به خدا می سپاریم، همه تو برین دس ِ خدا!

رادیو صدای کازرون را هر پنجشنبه در کازرون نما بخوانید