جمعه سياه براي طبيعت كازرون

کد خبر: ۱۱۸۳۷

تاریخ: ۰۹ تير ۱۳۹۳ - ۲۳:۲۶

ايران سرزميني است پهناور و عمدتاً بياباني بخش‌هاي وسيعي از سرزمين ما را كويرها و بيابان‌ها پوشانده است ميانگين بارندگي در ايران كمتر از 250 ميلي‌متر در سال است يعني تقريباً يك سوم میانگین بارندگي دنيا و براين اساس مي‌توان گفت كه رويش درخت در كشور ما با توجه به ويژگي‌هاي آب و هوايي و جغرافيايي خاص خود با مشكل روبرو است از سوي ديگر از ميان نزديك به 200كشور در دنيا تنها 56 كشور داراي پوشش جنگلي مي‌باشند و جالب آن‌كه كشور ما با چنين شرايط آب و هوايي كه توصيف آن گفته شد جزو اين 56 كشور مي‌باشد و از اين موهبت ارزشمند برخوردار است.

براساس آمارهاي موجود بين 7 تا11 درصد خاك كشور ما پوشيده از جنگل است اين جنگل‌ها به چهار گروه هيركاني(جنگل‌هاي شمال)، ارسباران(ناحيه‌ي آذربايجان)، جنگل‌هاي زاگرس(ناحيه‌ي غرب و جنوب غربي)، و جنگل‌هاي دريايي حرّا در آب‌هاي خليج فارس تقسيم مي‌گردد. اين مقدمه را از آن جهت عنوان نمودم تا پي به اهميت وجود جنگل‌هاي با ارزش بلوطي كه قرن‌هاست كازرون و كوهستان‌هاي اطراف آن را احاطه كرده ببريم و بدانیم که خداوند موهبتی را نصیب مردمان این دیار نموده که دیگر هموطنان مان آرزوی داشتن آن را دارند اما بدین گونه بدان بی توجه بوده و حتی به آن لطمه نیز می زنیم . در واقع بخش اعظم جنگل‌هاي معروف به زاگرس كه عموماً از گونه‌ي بلوط مي‌باشند در ناحيه‌ي غرب استان فارس و بر روي نواري باريك اما طولاني قرار گرفته است كه از كردستان، ايلام و چهارمحال بختياري گذر كرده و در غرب فارس به اوج تراكم و پُر پُشتي مي‌رسد و دقيقاً به همين دليل است كه اين بخش از جنگل‌هاي زاگرس از سوي سازمان جهاني محيط زيست به عنوان ذخيره‌گاه زيست كره شناخته شده وداراي ارزش جهاني مي‌باشد. از اين رو تلاش براي پاسداري و مراقبت از اين ذخيره‌گاه، عزمي ملي مي‌طلبد.

اما متأسفانه هر ساله در چندين نوبت شاهد آنيم كه درختان ارزشمند اين منطقه كه از قضا براساس مصوبات كنوانسيون رامسر منطقه‌ي حفاظت شده و پارك ملي نيز محسوب مي‌گردد بنا به دلايل گوناگون دچار آسيب و تخريب و آتش‌سوزي مي‌گردد و نمونه‌ي بارز و مشخص آن در روز جمعه‌ي گذشته رخ داد كه طي آن از بامداد روز جمعه تا حوالي غروب، ده‌ها و بلكه صدها هكتار از اين جنگل‌هاي ارزشمند براثر بي‌مبالاتي و بي‌احتياطي طعمه‌ي آتش گرديد و هزاران درخت ارزشمند بلوط و بنه و بادام و كيالك و صدها گونه از گياهان خودروي مرتعي سوختند و به خاكستر تبديل گرديدند. هر چند از همان ساعات آغازين آتش‌سوزي نيروهاي دلسوز مردمي منطقه‌ي ارژن در كنار اندك نيروهاي اداره‌ي منابع طبيعي و محيط زيست شهرستان با حضور به موقع و با كمترين امكانات به جنگ آتش رفتند و با هر سختي و مشقّتي كه بود قبل از غروب آفتاب موفق به مهار آتش گرديدند اما گلايه‌ها و انتقادات بسيار وجود دارد كه بايد مطرح گردد و مسؤولان ذي‌ربط در فرمانداري شهرستان و استانداري پيگیر و جواب‌گوي آن باشند تا ان‌شاءا... در آينده شاهد وقوع چنين حوادثي نباشيم يا در صورت وقوع در كمترين زمان ممكن موفق به كنترل آن شويم.

نكته‌ي نخست: گذر جاده‌ي كازرون به شيراز از ميان اين منطقه‌ي حفاظت شده ضريب آسيب‌رساني به آن را به شدت افزايش داده است. مسافران بسياري براي استراحت و گذران اوقات فراغت و صرف ناهار در گوشه گوشه‌ي اين منطقه توقف نموده واحياناً شروع به شكستن شاخه‌هاي درختان و روشن نمودن آتش مي‌نمايند كه اين خود يكي از دلايل اصلي وقوع چنين حوادثي است. سؤالي كه در اين‌جا مطرح مي‌باشد آن است كه نهادهاي ذي‌ربط هم‌چون منابع طبيعي و اداره‌ي حفاظت از محيط زيست چه اقدامي براي جلوگيري از اين تعرضات انساني صورت داده‌اند و چه تعاملي با اداره‌ي راه و شهرسازي در جهت محصور نمودن جنگل‌هاي حاشيه‌ي جاده و جلوگيري از ورود افراد رهگذر صورت داده‌اند؟آیا فنس کشی های موجود کافیست و نیاز به ترمیم و بازسازی ندارند؟به گونه ای که هر رهگذری به راحتی نتواند به درون منطقه حفاظت شده راه یابد.

نكته‌ي دوم: با توجه به اجتناب ناپذير بودن وقوع چنين حوادثي(براساس تجربيات گذشته تا امروز) استانداري محترم فارس و ستاد بحران حوادث غير مترقبه چه تمهيداتي براي مقابله با چنين خطراتي در نظر گرفته است؟ در واقع سؤالي كه مطرح مي‌باشد آن است كه چه مقدار امكانات و توانمندي در اختيار استانداري و اين ستاد است تا بتوانند به راحتي با چنين خطراتي مقابله و آن را مهار كند؟ آيا در قرن 21 هنوز بايد شاهد آن باشيم كه نيروهاي مردمي با دست خالي به جنگ آتش بروند؟ آيا نبايد در استان پهناور فارس كه سومين يا چهارمين استان پهناور كشور است و بخش‌هاي عمده‌اي از جنگل‌هاي كشور را در خود جاي داده يك سيستم پيشرفته‌ي اطفاي حريق وجود داشته باشد كه بتواند در كمترين زمان ممكن به كمك بالگردها و هواپيماهاي كوچك به مناطق مرتفع و صعب‌العبور كوهستاني دسترسي پيدا كرده و از گسترش چنين خطراتي جلوگيري كند؟ این حادثه نه نخستین مورد بوده و نه قطعاً آخرین آن می باشد لذا می بایست با توجه به گستردگی و پراکندگی زیاد این جنگلها و مراتع در فارس این استان هر چه سریع تر مجهز به پیشرفته ترین امکانات اطفاء حریق گردد و بر مسئولین ومجمع نمایندگان استان فارس است که این مطالبه به حق را پیگیری و به سرانجام برسانند.

در پايان لازم مي‌دانم از زحمات و جان‌فشاني نيروهاي مردمي و دهياري ارژن و نيروهاي فداكار محيط زيست و منابع طبيعي كه با تلاش بسيار موفق به مهار آتش گرديدند سپاسگزاري نمايم.

نویسنده: محمودرضا پولادي