همسر كازروني امام موسي صدر

امام موسي صدر در سال 1335 شمسي، هنگامي كه در نجف به سر مي‌برد، با خانم پروين خليلي، فرزند شيخ عزيزالله ازدواج كرد. حاصل اين پيوند، دو پسر به نام‌هاي سيد صدرالدين (متولد 1335) و سيد حميدالدين (متولد 1338) و دو دختر به نام‌هاي حورا (متولد 1341) و مليحه (متولد 1350) بود.

کد خبر: ۱۱۵۸۲

تاریخ: ۰۳ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۷:۵۹

اخیراً غزلی با عنوان «مهتاب» از امام موسی صدر در برخی از رسانه‌ها منتشر شد که در سال ۱۳۴۴ سروده، به پروین خلیلی (همسرش) تقدیم کرده بود. متن کامل این غزل چنین است:

پرده‌ای از پرند س یم اندود         ماه بر دوش شام گسترده

روشن و دلکش و خیال‌انگیز       وز نسیم شبانه افسرده

و اندر اعماق آشیانه خویش      سر خود مرغ حق فرو برده

یاد بیداری و تلاش و سخن        از خیال زمانه بسپرده

نیمی از شام هجر بگذشته      صحبت غم به جانم آورده

خواب بگریخته زدیده من            دامن از اشک چشم پر کرده

لیک با رنج جانگداز فراق           روح باز از غمش نیازرده

یاد مهر حیات‌بخش «مه»م        زنده می‌دارد این تن مرده

لاله حاوی او چراغ شب است   نور بر شام هجر بسپرده

یا رب از جور دهر برهانش          تا که برهاند این سرا پرده

نکته ظريف این غزل آن است که حروف اول مصرع‌های اول آن نام «پروین خلیلی» و حروف اول مصرع‌های دوم نام «موسی صدر» را می‌سازند.

شايد براي خوانندگان جالب باشد كه بدانند خانم «پروين خليلي» همسر امام موسي صدر از همشهريان كازروني ماست.

اينجانب چندي پيش در مسير مطالعات خود درباره‌ي تاريخ انقلاب اسلامي در كازرون به سندي برخوردم كه بر اساس آن محمدرضا پهلوي در تاريخ 19 شهريور 1356 شخصاً خواستار عدم تمديد تابعيت ايراني امام موسي صدر شده بود كه اين دستور شامل حال همسر و فرزندان وي نيز شد. متن نامه‌ي اداره امنيت داخلي ساواك به شرح زير است:

«به دنبال صدور اوامر مبارک شاهانه مبني بر اين که "لزومي ندارد موسي صدر تابعيت ايراني داشته باشد" وزارت امور خارجه مراتب را به اين سفارت شاهنشاهي منعکس و سپس به‌منظور صدور دستور‌العملي به کليه‌ي سفارت‌خانه‌هاي شاهنشاهي در خارج در مورد خودداري از تمديد و تجديد گذرنامه‌ي وي مشخصات موسي صدر و خانواده‌اش را سئوال نمود که مشخصات مزبور به شرح زير به وزارت امور خارجه اعلام گرديد:

1. موسي صدر فرزند صدرالدين متولد 1307 دارنده شناسنامه شماره 32 قم و گذرنامه شماره 1644341 مورخ 10/3/1336

2. بانو پروين خليلي (همسر موسي صدر) فرزند عزيز‌الله متولد 1317 دارنده شناسنامه 458 کازرون و گذرنامه شماره 10794494 مورخ 5/5/1349

3. سيد صدرالدين صدر فرزند سيدموسي متولد 1334 دارنده شناسنامه شماره 75590 قم و گذرنامه 1631978 مورخ 6/4/1335

4. سيدحميد صدر فرزند سيدموسي متولد 1338 دارنده شناسنامه شماره 608 قم و گذرنامه 1266991 مورخ 16/4/1351

5. دوشيزه حورا صدر فرزند سيدموسي صدر متولد 1340 دارنده شناسنامه 4489 قم و گذرنامه 1266992 مورخ 16/4/1351

با توجه به اوامر صادره مستدعي است مقرر فرمايند مراتب به منظور اطلاع به کليه نمايندگي‌هاي ساواک در خارج ابلاغ گردد.

بهزاد اداره کل سوم

به کليه‌ي نمايندگي‌هاي خارج از کشور ابلاغ شود مراقبت نمايند به علت عدم توجه مأمورين کنسول‌گري گذرنامه تمديد نشود.»(1)

شيخ عزيزالله خليلي پدر همسر امام موسي صدر بود. وي از طريق استاد منوچهر خاقاني با خليلي آشنا شد.(2) شيخ عزيزالله نواده حاج ميرزا خليل است كه در كشور عراق سكونت داشت و به تقوا، درستي، راستي و صفاي نفس، معروف بود.(3) امام موسي صدر در سال 1335 شمسي، هنگامي كه در نجف به سر مي‌برد، با خانم پروين خليلي، فرزند شيخ عزيزالله ازدواج كرد. حاصل اين پيوند، دو پسر به نام‌هاي سيد صدرالدين (متولد 1335) و سيد حميدالدين (متولد 1338) و دو دختر به نام‌هاي حورا (متولد 1341) و مليحه (متولد 1350) بود.(4)

درباره صبر و پايداري اين زن كازروني كه در لبنان به «ام صدر» مشهور است متن زيبايي به قلم خانم مهديه پاليزبان در سايت مؤسسه فرهنگي تحقيقاتي امام موسي صدر منتشر شده كه خواندن آن را توصيه مي‌كنم.

پي‌نوشت: .....................................................................

1. ياران امام به روايت اسناد ساواک، ج 17: امام موسي صدر (قسمت سوم)، تهران: مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات، چاپ اول، ص 2041.

2. امام موسي، صدر گذارها و خاطره‌ها، شرف‌الدين، سيد حسين، ترجمه: علي حجتي كرماني، تهران، مؤسسه فرهنگي ـ تحقيقاتي امام موسي صدر، چاپ اول، 1388. ص 81

3. عزت شيعه، كماليان، محسن و علي‌اكبر رنجبر كرماني، عزت شيعه، دفتر دوم، قم: صحيفه خرد، 1386، ص 317

4. ر.ك: مشعل درخشان دانش و انديشه، غلامرضا گلي‌زواره، تهيه‌کننده و ناشر: مرکز پژوهش‌هاي اسلامي صدا و سيما، چاپ اول 1390

نویسنده: رضا صنعتي