زير سقف بازارهاي كازرون (12)

علي‌اكبر فرشته حكمت

کد خبر: ۱۱۳

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۸۷ - ۱۸:۳۷

گاراژهای هدایت زاده و جوادیه

در قسمت قبل در خصوص واردات و صادرات کالا در سطح شهر و شهرستان کازرون و مکان ها و محل هایی برای تخلیه و بارگیری تحت نام گاراژ، مطالب و نکاتی را متذکر شدیم و به توصیف گاراژ باربری ممسنی درشمال غرب شهر و در محله ی گنبد پرداختیم. در این شماره و در همین راستا دو گاراژ دیگر در شرق کازرون و درکوی فخاران توصیف خواهیم کرد . یکی گاراژ هدایت زاده، معروف به گاراژ جره و بالاده ( با گویش محلی و قدیمی، گرو بالده می گفتند) است که در کوچه ی قدیم مسجد سید ابراهیم (خیابان توحید فعلی) احداث گردیده بود. اکنون از این گاراژ اثری باقی نمانده است و موسس مکان ذکر شده که جنبه تجاری و باربری داشت مرحومین سیدجواد هدایت زاده و حاج سید محمد تقی زهرایی بودندکه وجه تسمیه گاراژها همانا نام یکی از موسسین بوده است مرحوم سيد جواد هدايت زاده عضو انجمن شهر كازرون بودند ايشان از افراد خير و خوش فكري بودند كه براي آباداني شهرستان كازرون تلاش زيادي مي كرده اند و بنا به نقل فرزندشان،جاده ي قديم كازرون-فراشبند با همت و هزينه ي شخصي خودشان ساختند كه در سال 1320 ه.ش ساخت آن شروع مي شود وخوانده شدن گاراژ جره و بالاده به این علت بود که تقریبا تمام حمل و نقل کالا بین کازرون و منطقه بالاده و جره و سریزجان و فراشبند (جنوب شهرستان) از مبدا این گاراژ صورت می پذیرفته است. در واقع گاراژهای هدایت زاده و جوادیه در منتهی الیه قسمت شرقی و خروجی شهرکازرون قرار داشتند و حمل و نقل این قسمت شهر را انجام می دادند و در مقابل گاراژ ممسنی که کار حمل و نقل کالا در غرب شهرستان را به عهده داشت. از تاریخ تاسیس این گاراژ اطلاع دقیق دردست نیست اما به نظر می آید همچون گاراژ های دیگر شهرستان، همزمان با پیدایش و ورود ماشین به منطقه ی کازرون، ساخته شده باشند. ماشین های باربری آن زمان، وانت های جمس آمریکایی بود. رانندگان و ماشین دارانی که در گاراژ هدایت زاده رفت و آمد می کردند عبارت بودند از:
1-سید جواد هدایت زاده
2- حسنعلی ثابت
3- عوض رهایی ( معروف به عوض عبدالصاحب)
4- حاج حسین علی و حاج حبيب کبیری
5- حاج صدراله توکلی ( پدر شهیدان والا مقام عبدالحميد و جلال توكلي)
6- سيد حسين محمدي و حاج شهباز شهبازي و...

کارهای دفتری و دیوانی گاراژ جره و بالاده را آقای حاج محمد ورع انجام می دادند. نام برده از همشهریان خوش ذوق و فرهیخته ای است که در بیان وکتابت فرهنگ محلی (فولکلریک) گذشته ی کازرون همت و تلاش زیادی نموده و با برخی مراکز فرهنگی کشور مکاتبات زیادی داشته و دارد به گونه ای که اثر قلمی و نقلی زیادی از ایشان درکتاب های منتشر شده همچون (کتاب فرهنگ از انتشارات رادیو) موجود است.

در محوطه و حاشیه ی این گاراژ نیز حجره هایی بوده و افرادی بودندکه خرید و فروش و واردات و صادرات کالا بین شهر و مناطق ذکرشده انجام می دادند.

برخی از آن ها عبارت هستند از:

1-سید محمدتقی زهرایی

2- حاج سید محمود شمس عالم

3- حاج محمد جویبار

4- مشهدی محمد تقی بردبار

5- مشهدی مهدی کبیری

6- حاج غلامعلي طراوت ( پهلواني )

در این گاراژ علاوه برکار حمل و نقل کالا، نقل و انتقال مسافر نیز صورت می گرفت و افرادی که از مناطق جره و بالاده و فراشبند و... به کازرون مسافرت می کردند در همین مکان تمهیدات سفرشان صورت می پذیرفت و جالب این که کاروان سرائی تحت عنوان کاروان سرای عمو جلیل در همان حوالی (جنوب مسجد سید ابراهیم) وجود داشت که برخی مسافرین در آن مكان بيتوته و اتراق مي كردند و در محل گاراژ هم قهوه خانه اي به نام صاحب آن ( قهوه خانه سيد نعمت پايمرد ) از مسافرين و رانندگان پذيرايي به عمل مي آورده است.

گاراژ جوادیه بعد از گاراژ هدایت زاده و در انتهای کوچه مسجد سید ابراهیم دردامنه ی تپه (تل کبیر) و مبدا خروجی شهر (ابتدای خیابان شهید ملک زاده فعلی) بنا می گردد. ظاهرا موسس آن فردی به نام سیدعلی آقا ابطحی بوده است. این گاراژ هم کار حمل و نقل بار وکالا بین کازرون و مناطق جره و بالاده و شاید کوهمره را انجام می داده است. از این گاراژ نیز اثری باقی نمانده است.